LIBER XII. 
erga arbores iuxta ordinis bonitatem lucc praeftant, veluti fequenti ca¬ 
pite demonftrabitur. 
De flercorandis arboribus, &" quando, & de forma. 
3°J 
C A P. 
Rotagoras Platonicus, quidam vtilia elTe homini¬ 
bus , qusdam non : quaedam bobus, quas non equis, & 
econtrario. Sterquilinium vero arborum radicibus pro- 
deiTe,ramis vero ac caulibus nocere: vt qua parte fitlocan- 
dus fimus, nos docuerit. L.item Iunius Columella poma¬ 
ria in ea parte ponit, qua omnis ftercorata cortis,atq; balineorum collu- 
uies,& ex oleis expreflfa amurca influere pofsit, quod eiufmodi alimentis 
dele&etur arbos. Stercoratio autem arborum, ficuti omnes agricolatio¬ 
nis partes certum tempus habet: quod in Autumno efle volunt. Huius 
vero temporis ac hyemis fequentis humiditate, ftercoris calor humefeit. 
Nam ex fimo madefadto, liquor pinguis ad radices tranftniflus, mire ar¬ 
borem alit. Per aeftatem autem,atq; in ipfo Solis feruore,non admouere, 
optime confulitur. Quod fi contra fiat, futurum, vt ftercus calore adiu- 
tus, ac fi ignem igni addideris, radices adurat. Solo duntaxat pluuio Sc 
humido,Vere ftercorare. Secunda vero temporis obferuatio erit,omniu 
autorum vna concordi fententia,vt luna filente, ftercus inijeiatur, maxi¬ 
me vero, inquiente Plinio, cum menftrua dimidia eft. Hac tali ratione, 
mirum in modum effedtus & vbertas eius augetur. Agrum herbis libe¬ 
rat. Contra vero difiedtum, herbarum excretionem plurirrifim adauget. 
Praeterea feruandum apprime erit,vti modus adhibeatur. Alia: enim ma¬ 
gis fimum diligunt, aliae minus. Neq; idem vniuerfis, neq; idem pariter 
omnibus conuenit. Cauendum quoque ne immaturius, neue validius 
quam opus fit,admoueatur. Nonnulla: vero acerrimum,alia: minus 
acrem concupifcunt. Ccetene penitus leuem,aut pneter alias peculiarem. 
Crebra igitur,ac largior,humidis agris commodior. Siticulofis ac graci- 
libus,modica efle debet.Bona quippe terra,multo ifercore opus non ha¬ 
bet. Tenuis vero &c imbecilla denfius defyderat. Pro state etiam arbo¬ 
rum inferendum. Nam adultis multum, iuuenibus vero minimum, idq; 
non nifi tertio anno : nam fi ante hoc fiat,adhuc teners,& nimij caloris 
imbecilles,ne fimo adurantur,timendum.Nam fi praeter modum copio- 
fius ac effufius flercorentur,fua vi radices inebriabit,& peruret, atque,vt 
iam di6tum,fi intempeftiue mifceatur.Sed neq; id anniuerfarie fiendum. 
Nam oliueta,non nifi intermiffo triennio ifercoranda fore cenfent. 
Pyros interiedo anno,bubulo ftercore laetificant: hoc arbitrantes, crafi- 
fiora poma generari. Obferuant etiam ne annuo ftercore vtamur,veriim 
tantum triennali vel quadriennali. Quod per hoc tempus,quicquid foe¬ 
tidum inerat,euaporauerit,& euorauerit, quicquid durum decoxerit, ac 
emollierit. Acerrimo enim delecftatur olea, humanum tamen ornnino 
refpuit. Myrtus, punica fuillo maxime deledlantur, vt hs frutftiferx red¬ 
dantur, dulcefcunt etiam (autore Theophrafto) &c illo etiam amygdalae 
q q maiores 
