L I B E R X I I. = 
Quas falce compefcere oportet: prxfertim vero,cum non ex ipfis fron¬ 
dibus , fed frudibus generofam arborem dicimus. Ob id enim apud o- 
mnes agricolas receptum eft,oleas decem cubitorum magnitudinem ex¬ 
cedere non debere,ne augmentum fupra prxdidum modum detrimen¬ 
to fit.-cum nimirum rami perventorum vehementiam confringantur, 8 c 
flos excutiatur,ac frudus ante tempus delabantur.Nanq; ferro coercitx, 
in orbem formofius fe fundunt, vnde tonfiles didx, &c frudum ramis 
pluribus ferent. Nonnunquam etiam in olea ramus ynus aliquanto ex¬ 
teris lxtior eft: quem nifi recideris tota arbos inuidia contriftabitur. Ar¬ 
borum autem plag<e Septentrionem in Italia & locis feruentibus fpe- 
dare debent,in frigidis vero Auftrum. Ficorum vero adFauonij flatum. 
Putari alix plus defyderant,alix rarius.Balfamus putatione gaudet: Auel- 
lana melior, atq; frudu copiofior, quo in plures ramos difperfa fuerit: 
ideo tonderi non debet. Contrarix tamen fententix eft Theophraftus, 
vt facundiorem aderat, virgis aflidue prxeifis. Quod magis expertus 
fum. Minus profpere ferrum patiuntur, qux cortice tenui veftiuntur, 6 c 
qux plaga infirmantur,vt pyrus, malus. Nunc videndum quo tempo¬ 
re commodius deputentur: quod in Autumno omnes pene faciendum 
contenderunt. Per id enim tempus, arbores folidiores ac fortiores efle 
videntur, a frudu liberx, St quiefeentes. Primum enim medius humor 
in germina Scfruduum alimentum infumptus eft,& quicquid reliqui 
humoris,per xftatis calores reficcatunudeinde hybernos imbres nondu 
fufeeperunt. Quorum omnium gratia prxfatum Autumni tempus ad 
arborum putationem maxime maturum efle. Hoc poft Vergiliaru exor¬ 
tum fpecialius defignant quidam : alij poft fruduum decerptionem : vt 
hac ratione comprxhendantur, qux ferius fructificant. Nonnulli amyg¬ 
dala menfe Nouembri.M.tamen Varro hyeme interputari arbores his 
duntaxat temporibus, cum gelu, imbribus, ac glacie cortices caruerint. 
Cato oliuetum inter vernum & Vergiliarum exortum. Huius enim fu- 
per hac re talis eft fententia: Oliuetum diebus quindecim ante xquino- 
dium vernum incipito putare.Ex eo die quadragintaquinq; diebus rede 
putabis. Menfe Martio & Septembri incrementum maius caftanea acci¬ 
pit , fi putationibus adiuuetur. Fico peculiaris deputatio, fcilicet ante, 
quam germinet. Et hxc omnibus fieri debet decrefcente luna, poft ho¬ 
ram diei tertiam,coelo fereno,aut ficcis ventis. Hoc autem fingulis annis 
minime faditandum:fed quxdam ferius,quxdam prxcocius.Quinetiam 
oliuetum compluribus mterpofitis annis putandum. Nam veteris pro- 
uerbij meminifle eum conueniet,Qui aret oliuetum,rogare frudunuqui 
ftercoret,exorare:qui exdat,cogere. Quod tamen fatis erit,odauo anno 
fecifle,ne fruduarij rami fubinde amputentur.Palmas robuftas deputant 
craflitudinis gratia, ramos femipedales, vt Plinius voluit, verum Theo¬ 
phraftus quantum magnitudo palmi relinquentes. Iuglandes, prxfettim 
vetuftx^amputatis a trunco ramis mirum ffudificant. Quod item in 
olea,myrto,punica,veteribus faciendum Theophraftus arbitratur. Qua¬ 
rum decifis ramis,truncos tanquam denuo fatos coli oportet. Nam fub 
r r terra 
