LIBER XIII. 
3M 
St fi qua e fi pietas, ab acuta Vulnere 'falcis, 
pecoris morju fiondes defindite nottras. 
Amygdalus a pecore derofus, etiam arefcit. Caprarum morfus exitialis 
vfqueadeo ole<e,vt fi eam contigerit, depaueritq; primo germinatu, fte- 
rilefcere autor cffc M.Varro. Omnia enim fata nouella corrumpunt.Hinc 
& nomen fortitx: quippe F.Pompeio didx,quod virgultum carpant: 8c 
M.Varrone,carpa,a quo fcriptum eft omnicarpx caprx, non folum vul¬ 
nere , fed & dentium veneno plantis peftiferx. Praeterea a M.Varrone, 
tanquam a lege agraria quadam vetitum, Ne colonus in agro furculario 
capras compafcat. Ob quam iniuriam prxfertim circa oleas vites an¬ 
tiquitus inftitutum,vt Libero Patri vitis repertori hircus immolaretur,vt 
damni dati poenas lueret. Huius facrificij teftis epigramma Grxcum, 
xjhv /at (pctyu? eVi fi^ctv, ofaw eO xapocvCpopytrw, 
caroi/ itncctseusuj 0 u o/aii/q. Ouidius in Fallis: 
Quem flettans aliquis dentes in Vite prementem. 
Talia non tacito diila dolore dedit: 
Rode caper Vitem: tamen bine, cum flabis ad aram. 
In tua quodfiargi cornua pofiit,erit. 
ZJerba fides Jequitur: noxa tibi deditus hottis. 
Spargitur ajfufo cornua 'Bacche mero. 
Huius facrificio mirum in modum deledatus, vt ait Cornutus. Ruftica 
enim iuuentus capram excoriabat, &c in vtrem cius per vicos exiliebat, 
pereuntem vero videre gelliebat Liber Pater. At contra Minerua videre 
prx odio nolebat. Quare antiquitus prohibitum ne illi quid ex caprino 
genere facrificaretur, propter oleam,quam reperit. Quare Athenis in ar¬ 
cem non ducebatur, prxterquam femel ad neceflarium facrificium, ne 
olea ibi primum nata, ab hoc animali tangi polfit. Plinius tamen huic 
dex capram immolari fcnbit. A feris etiam animalibus non leues iniu- 
rix inferuntur,veluti ab apro,qui fuo robore, iplas arboies fcindit, radi- 
citusq; extirpat. Similem iniuriam fiber adfert,in ripis arbores fuccidens 
atq; diffoluens.Verum non folum ab animalibus terrellribus afficiuntur, 
fed ab aquatilibus quoq;, vfqueadeo innocux, & tot animalium tam va¬ 
rie iniurijs expofitx. Quas etiam nulla defenfione, nullis armis, ipfa Na¬ 
tura ad fuijpfius aliquam tutelam ftipauit, vt propterea noltra ijffia ope 
ac tuitione indigeant,ni erga eas nimium ingrati elfe velimus: cum no- 
ftri caufa procreatx fint. Inter pifces vero paftinaca eft, qua in mari nihil 
venenofius reperitur, non folum circa animalia, qux fuo aculeo enecat, 
verum erga arbores quoq;:quas fi virentes,maxime quernas,vt Nicander 
in Theriacis,& vEtius affirmarunt, aculeo fuo contigerit, non longo in- 
teruallo emarcefcunt. Primum vero folia fluunt,truncus deinde exficca- 
tunfimilis deniq; his redditur,qux in xftate, atq; maxima ficcitate, Solis 
ardoribus exuruntur: Trygon Oppiano hxc dicitur. In Giaco maris 
Cretici infula mures efle adeo veneficos,vt fi arborem attigerint,aridam 
reddant. Antigonus Chariftius autor eft. Auium quoq;, vt caeleftia ani¬ 
malia etiam filentio non pr<etereamus,cum arborum frudibus non leuis 
ss 3 pugna. 
FsH.y 
C l 
tu-] 
I 
A 
