331 
LIBER X I I I I. 
De caprificatione, Gf remedijs eius, contra aliquot arbo¬ 
rum morbos. CAP. III. 
Aprificationis nonnulla contra aliquos arborum 
morbos remedia inueniuntur. Duo eius prarcipua refe¬ 
runtur. Primum ad frudtuum maturitatem. Vt Gneci ar¬ 
borem, cui hoc maturitatis beneficio non fit fubuentum, 
kveplvctTov appellem,id eft, incaprificatam : vnde adagium 
cLveplvcLTQS a,quod in malum,infru&uofumq; conuenit,voce ex tS k<n- 
fijjixy ,uaplv, xai ipivi. Alterum eft, erga arborum ftrangulationem. 
Vtrunq; enim nomen a culicum natura primum fumpfit, qui in caprifi¬ 
co proxima enati,vtfupra diximus, ad ficos, mutata fede, euolant, atque 
mollis allident, morluq-, crebro ora eorum aperiunt, fimile alimentum 
quaerentes, vt inde calor liberq; flatus intret, vt omnino poma Ipirantia 
faciant,maturitatisq; caufam prabeant.Nam inteftinum &fuperuacuum 
humorem,qui iacturam frudtui faciebat,abfumunt.Quo fublato,perdu¬ 
rant : Si pallu illo exinanitcC, humorem lacteum amplius trahunt. Alte¬ 
rum caprificationis genus, quod nonnulli fcarificationem vocant.Tunc 
enim fit (autore Plinio) cum corticis macies,ex xgntudine iufto plus ar¬ 
boris vitalia comprimit. Tunc vero falcis exadtam aciem vtraque manu 
imprimunt, ac perpetuis incifuris deducunt, ac veluti cutem laxant. Id 
quod falutare fuifle demonftrant dilatata: cicatrices, & internato torpo¬ 
re expleta:. Etenim magna ex parte hominum Si arborum fimilis medi¬ 
cina , quando eorum terebrantur olla. Hoc enim aduerfus eam, quae ex 
nimio humore fit,ftrangulationem lubuemtur. Quod remedium capri¬ 
ficatio edam dicitur,a fimilitudine caprifici :qux muros prorumpens tu¬ 
mida, prolilit. Quod exponit Martialis, cum ait: 
Marmora Mefia/a findit caprificus. Et per metaphoram Perfius: 
- St cjttcc fiemel intus 
Innata efi , rupto lecore exierit caprificus. 
Palladius Iunio menfe circa folftitium,alibi Maio,caprificandas fici arbo¬ 
res,hoc modo praecipit: fufpendendi ex caprifico grofti,lino,velut ferta, 
pertuli. (Quod fi hoc defit,abrotani virgafufpenditur, vel callum, quod 
in vlmeis folijs inuenicur , aut arietina cornua circa arboris radices 
obruuntur,vel truncus arboris,quo turgetloco,lcarificandus eft,vtpoflit 
humor effluere. Theophraftus alia ratione in palma fieri lic docet: dum 
enim mafcula floret, lpatham , qua flores emergunt, abfeindunt. Flos 
enim lanuginem quandam, Si puluerem continet, quem fuper fccmime 
fiudtum decutiunt:quo fic alperfa frudlus fuos cunctos afleruat, vti nec 
vllo modo amittat. Vnde eft vt duplici iufti amoris vadimonio mas fce- 
minam adiuuet,coitu fcilicet ad generationem,altero ad foetus, Si matu¬ 
ritatem, Sc conferuationem. Simili afperfione multi,vbi caprificis carent, 
arena vtuntur, &c ficos confpergunt. Nempe infperfus puluis ad perdu¬ 
randum adiuuat,quod eo alperlo frudlus protinus comprimatur,vlque- 
adeo,vt nec rores, neq; vll<e pluune poftea nocere pollint. In folo autem 
tt z macro 
Siitjra 
