LIBER X I I I I. 33 
malum, quando illarum trucius depraedantur, magna quidem rioftra ia- 
dbura. Quandoquidem omnem prouentum auferant, Si anniuerfarij la¬ 
boris commodo ac praemio nos fpolient priuent: vt fiepe propter cadu¬ 
cos fructus, cum feris ipfis vt depugnemus neceffum fuvcirca vero pen. 
dentes,cum alitibus. Contra qua; remedium erit,hortos fepire: vtab his 
non folum feras beftias, (ed Se fures quoq; arceamus, vt ne ipfis homi¬ 
nibus, vt elt in communi prouerbio , pomum dulce relinquamus, cum 
abierit cuftos.Cuius quidem rei,tutelarum genera quatuor M.Varro po- 
fuit. Vnum naturale,alterum agrefte,tertium militare,quartum fabrile. Et 
horum vnum , quod plures habet fpecies. Primum igitur naturale fepi- 
mentumeft, quod virgultis ac hirtis fpinis obfen folet. Locus autem, 
quem fepire deftinauens, ab xquinoctio autumnali, fimul atq; terra im¬ 
bribus maduerit,fulcis duobus circunuallandus,tribus a fe pedibus iepa- 
rans. Modum autem altitudinis,&. latitudinis eorum abunde eft,efle fef- 
quipedaneum,quos vacuos perhyemare patiemur.Semina vero ea erunt 
rubi,paliuri,Si eius,quam Gneci xvjf.o<rGctfoi/ vocant, nos canis (ente. Ho¬ 
rum enim quam maturifsima eligi oportet, & ea cum eiui fati na aqua 
macerata immifeere. Funes dehinc fparteos,vel nauticos veteres,aut anas 
quaflibet refles, vel tomices. Hoc miftionis genus fic inducere, vt intra 
recepta femina vfq; ad Idus Februarias in tabulato (eruetur. Quo tem¬ 
pore fi aqua in fulcis per hyemem remanferit,exhauriatur,refoluiq; eius, 
qiicC erat autumno regefta, vfq; ad mediam fulcorum altitudinem repo- 
mtur.Tunc prxdidi funes in longitudinem, per vtrunq; fulcum porre¬ 
xi explicantur. Q^os leni terra obrui non nimium debent,vt fpinarum 
femina,qua; toris funiculorum inhxrent,enafci poffint. Ea fere circa tri- 
gefimum diem prorepunt. At vbi incrementum aliquod habere coepe¬ 
rint,fic infuefei debent, St adminiculis adiuuari, vt in id fpatium, quod 
fulcis interiacet,inclinentur:vti inter fe fentes per fpatia vacua iungantur, 
vt inuicem quafi quodam adminiculo priulquam corroborentur, ac- 
quiefeant. Hunc igitur veprem manifeftum eft, nifi radicitus effodiatur, 
interimi non pofle. Cxterum etiam polt ignis incendium , melius rena- 
fci. Hxc autem claudendi ratio antiquis, autore Columella, maxime fuit 
probata. Nunc apud multas nationes commendatur, quod ex aromo, 
vuluus fpinam albam a flore albo vocitat. Serunt enim circum hortos 
extra vel intus dudta fofla. Multi ad firmitatem, aliquot annis cedunt. 
Diuturnitate enim,Si aculeorum afperitate,ac duritia, exteris fepimentis 
validius. Secundavero fepes exagrefti ligno fit,verum imbecillior,quan¬ 
do non diuturnior. Nam putrefeentibus lignis cito deficit. Fit enim e 
palis crebre propter minutorum animalium ingreflum flaturis, latis per¬ 
foratis longurijs,fere binis, nonnunquam ternis in tranfuerfum traiedis: 
quarum fummitatem ferro acuto multi muniunt , ne facilis fit furibus 
afcenfus Si defcenfus.Materies autem ad id propter diuturnitatem opti¬ 
ma erit querna,aut e caftanea,atq ; e robore,a quo (autore Gellio) robo¬ 
raria appellabantur vinaria, a tabulis roboreis, quibus fepta erant. Ter¬ 
tium vero fepimentum, quod militare dicitur, fofla eil,Sc agger terreus. 
vv x Verum 
