3 77 
HORTORVM LIBER XVII. 
c De cadenda materie, & qua anni parte , & decorti¬ 
canda materie. 
c a p. II. 
V l t v m fane refert, quonam tempore arbores cxdi 
oportet.Futurumenim,vt (ii tempeftiuius caefae fuerint,diu¬ 
turniores, St xternec magis lint, firmiusq; perfcent, atque a 
carie, ac tineis protegantur.Vt hac denique ratione inlpn- 
cr U m magis tempus xdificia permanfora lint: vt propterea 
in longum tempus nobis, liberisq; noftris, ac reliquis fuccelforibus tum 
priuatim,tum publice ad arcium firmitatem,diuturnitatemq; perdurent: 
quibus etiam res cum priuata, tum publica, magis,magisq;fuftentetur. 
Quod non fegniter fabri materiarij prxcauere debent, vt maiori certe 
I ratione in hac re tempus, aftrorum etiam cafus, 8e ortus, obferuari non 
j minus ftudiose debeant,quam cum ipfas arbores aut ferimus,aut inferi¬ 
mus. Nam,vt ait Maro, 
N ec ji-uttra(ignorum obitus,peculamur, & ortus: 
Temporibusparem diuerjis quatuor annum. Ante enim dixerat: 
^tut tempekiuam fyluis ener ter e pinum. 
Quando fcilicet conueniret. In hac enim maxime re inuigilandum : ne 
temporum neglecta minima obferuatione,ingentes arbores, longiffimo 
tempore adultas, tanquam ad pulcherrima «edificia, ad arces, ad moles, 
deniq; ad mortalium domicilium , Se tuitionem afferuatas enodes, raras 
nonnunquam Se pretiofas materie, ita facile peffundare valeamus: ne 
tantos Natur® conatus irridere videamur, non leui etiam iadura•• quan¬ 
do,vt inquit Vergilius, 
Hoc vbinon a jUrpe 'valent, captep reuerti 
Tojjunt, atq i ima ftmiles reuirefcere terra, 
Inftslix fuperatfolijs oleafler amaris. Cxdend<e igitur materiei,duplex 
temporis habenda ratio. Anni videlicet,Se Lunae. Sed de primo prius di¬ 
cendum, Se quibus fecuris aufert corticem. Ab Arduri enim occafu , 8e 
ante eum fidicul®, vel ferius a Bruma ad Fauonium cxdi, tempeftiuum. 
Vere etenim arbores omnes, praegnantes fiunt, Se fuas vires in frondes, 
floresq ; ,atq; anniuerfarios frudus experiuntur: vt tum ad materiem im¬ 
becilles Se euanidas elle oportet. Quod vuq; etiam in corporibus mu¬ 
liebribus eft,vt a conceptu vfq; ad partum,neqy lanae,neq; fortes iudicen- 
tur. Tunc enim piant® temporum neceffitate, humidx funt, vanxq;, ac 
debiles,laxitate venarum humorem effundentium, rarxq;, Se languentes 
fiunt. Porro alimento, quod in folia, frondes, Se futurum partum emife- 
rint, infirmiores funt, eoq; minus idipfum folidum, ex quo procreatur. 
Edito autem frudu,fuccum in fe retinent, Se quiefcentes reficiuntur, re- 
deuntq; ad priftinum robur,8e foliditatem. Sequens etiam aeris hyberm 
vis humorem comprimit, vt propterea ficciores lint, remillasq; facit ab 
opere naturali.M.vero Cato cxdi vult,a folftitio xftiuo vfq; ad brumam, 
Columella menfe Martio , alij vero cum femen maturum habuerint: vt 
hac ratione quxdam ferius,quxdam prxcocius caedantur,propter rnatu- 
B ritatis 
Ceorg, i 
Georg, 2. 
Hii 
tu- 
Ut 
sii I 
