LIBER XVII. 383 
excedentes. Quarum materies, leuis enodisq;. Quum autem Romani 
illuc,cum quinque 8 c viginti nauibusapplicuiflentjcaufa condendi oppi¬ 
di,& infulam occupandi,eam tam vaftis arboribus, & tam confertiflima 
turba efferatam videntes infedo negotio retro ceiferunt,defperantes eam. 
fore habitabilem. In Tylo Arabice infula arborem produci, idem fcribit, 
ex qua materies folidior, ponderofiorq; fit,verum fragilis,fi deijciatur,fi- 
< 5 lilium modo. Cuius color varius, proximus tigrium pellibus. Ex qua 
baculos cedunt pulcherrimos. Ex abiete autem Gallica materiem vtilem 
Palladius ait. Fraxini materies Troadis in tantum cedro perfimilis,vt,de- 
tra&o cortice, ementes fallat. Nulla vtilior, pretiofiorq; haftis apud nos 
elF, quam quce apud Cantabriam Fdifpanix regionem nafcitur, apud ex¬ 
teros multum commendabilis,folida,ac ponderofa: quo arboris genere 
aliud apud exteros celebrius vidi nunquam,fxpe altitudinem, 8 creditu- 
dinem,ramos bene difpofitos, demq-, totius arboris pulchritudinem de¬ 
miratus , plurimumq; illarum vmbra arborum quandoque deledatus. 
Omnium autem locorum materiem arborum,quce xdificijs vtilis,qux've 
item deterior, commemorare impoffibile foret. Satis iit nonnulla per- 
fcripfiife: maxime.vero, cum regionis cuiufq; mcolcc id fatis norunt. Vt 
generaliter ea apud omnes probetur, qua; leuis, enodisq; eif, firma, & 
oblonga,quxq; vifu pulcherrima : contra, improba, qux nodofa, quxq; 
breuis eit. 
oSMaterierum omnium differentia, qua fcilicet ad opera 
faciliores,qua ve intrattubiliores. c kv. v i i. 
Ommvnis autem omnium arborum per fua genera, 
vbiq; etiam locorum,qucedam differentia e(Tefolet,a natu¬ 
ra ipfa illis quidem innata, qux ad opera omnia attendi 
maxime debet. Quando vero, non omnes omnibus. Alio 
enim alia,alteriq; altera.Paucx vero,qux alteri,vel pluribus 
conucniant. Primum autem generaliter fylueffres ab vrbanis, mafculx a 
fceminis, a herilibus fcccundx, etiam in fuo cuiufq; arboris genere, ipfa 
materie plurimum inuicem difcrepare,certifhmum. Faciliores etenim ad 
opera fabrilia,exteris funt, vrbanx, ferentes, foeminx, nili quo in genere 
mares, non foemellx ferunt, ficut cupreffus & cornus. Nam lllx, ficut in 
humano genere, molliores, igitur tradabiliores. Quxdam nodofx, reli¬ 
qua: contra enodes. Alix carnofx, exterx oflex. Nonnullx neruofie, ali- 
qux fine neruis. Alix fifhles, quod quibufdam alijs denegatum, vt fran¬ 
gantur potius. Quxdam inodorx,alix odoratx.Colore etiam differunt. 
Plures fine venis funtiat contra,qux venofx. Sed S: hx plurifariam diffe¬ 
runt: nam nonnullx quadripartitos venarum curfus habent, vt pinus, & 
abies,alix bifidos,multx tantum fimplices. Qux omnia genera, fpecialia 
nomina apud Grxcos fortiuntur. Quxdam redos, & laxos meatus ha¬ 
bent,vt pinus. Suber venas non per totum corpus,neq; prolixius exten¬ 
dit , aut expandit, neq; eodem pofiturx modo. Pino autem nodi plures 
ac patentiores,tedx colore proximi. Abieti duriores,ficut S i reliquis fere 
omnibus. 
. 
tc\ 
'id 
at 
Iu 
a* 
