liber xviii. 
'h 
mani cudere coeperunt,lucrum illo nouo artificio, apud eos captare cu¬ 
pientes & alienis regionibus auferre, & fuffurari. Quibus primum plu- 
res vfi funt,fed inefficaces inuentx,vt ab his cudendis cefTare coadi fint. 
Qui nitro foluendo firmando curam adhibent, de arbore, cui myrice 
nomen eft, vt prodit Macrobius, igni fuo efcam miniftrant. Plutarcho 
in Sympofijs hxc etiam prodente. Apud Babylonem fabri ferrarij, pal¬ 
marum nucleis pro carbonibus vtuntur,Strabone fcribente. Qui autem 
carbones conficiunt, recentes confertifsime exaggerant. Denfifsime 
enim ad cremandum componi oportet. Acerui poftea luto caminan¬ 
tur. Accenfa deinde ftrue, contis pungunt, flammam q; omnibus corri¬ 
piendis excitant,vt ita fudorem emittat. Dendrophori funt, & qui arbo¬ 
res cxdunt,atq ; torrent. Cancanon,Grxci lignum aridum vocant. 
I* 
< 
De pcena excidentiwru furtim alienas arbores. 
c A p. xviii. 
Dversvs autem eos, qui furtim alienas arbores c<ede- 
rent, plurifariam, pluribusq; adionibus, aprifcis illis Iurif- 
confultis, vindicatum eft. Non enim delidum hoc parui 
fecerunt, vt contra eos adio, tam ex lege Aquilia, quam ex 
lege duodecim Tabularum, daretur: vt iudex in pofterio- 
* 
h 
deducat id, quod ex prima confecutus fit, ex reliquo condemnet 
rem 
eum, referente Paulo. Caius etiam eos, qui arbores maxime viles cxde- 
rent, tanquam latrones puniri. Fuit, inquit, & arborum cura legibus pri- 
fcis. Cautumq; eft duodecim Tabulis, vt quiiniuria cxcidiflet alienas, 
lueret xris vigintiquinque. C<edere Paulo eft , non folum fuccidere, fed 
etiam ferire cxdendi caufa. Cingere eft deglabrare. Subterfecare eft,fub- 
fecuifle: non enim poterat cxcidifle intelligi, qui ferra fccuiflet. Si autem 
arbor in vicini fundum radices porrexerit, eas vicino fuccidere non li¬ 
cebit. Agere autem licebit, non effe ei ius, ficuti tignum,aut protedum, 
immiftum habere. Si radicibus, vicini arbor alatur, tamen eius eft, in 
cuius fundo origo eius fuerit. Qui per vim cxdit, fcientc domino, non 
incidit in hanc adionem. Si quis radicitus arborem euulferit, vel extir- 
pauerit, hac adione non tenetur: neq; enim vel cxdit, vel fuccidit, vel 
fubfecuit. Aquilia tamen tenetur,quafi ruperit. Et fi non tota arbor cxfa 
fit, rede tamen agetur, quafi cxfa. Furtim arbores caedit,qui clam cxdit, 
fic qux ignorante domino celandiq; eius caufa,cxduntur. Hxc autem ex 
noftris Iurifconfultis.Capitale autem fupplicium fuerat,fcribente Seruio, 
alienas arbores incidere. Quod intelligere in Bucolicis Vergilius voluit, 
cum ait: 
Tum credo cum me arbuBum Videre Myconis, 
mala vites incidere falce nouellas. 
Prxfatio 
\* 
Sc 
d, 
; 
