l’expédition du prince noir en 1355. 217 
Die Veneris exierunt nobilem, pulcram et divitem patriam Dar- 
mynake, et iritrarunt patriam vocatam Astarike, per quam tran¬ 
sitas erat difficilis, artus et montuosus, et ospitati ad Saxante 
villam, contra proibicionem preconis principalis incensam. Per 
illam dietam et très alias sequentes transierunt juxta celsos 
montes Arrogonie. Die Sabbati venerunt ad villam de Seint- 
Morre, ubi in grandi monasterio nigrornm monacorum fugato- 
rum retro-custodia, et apud Villefraunke media, et apud Tur- 
mayn prima custodia, fuerunt ospitate, villas quidem opulentas 
et victualibus refertas, set incolis fugitivis desolatas. Dominica 
quarta, die sanctorum Crispini et Crispiniani, transierunt quod- 
dam vadum in terras comitis de Gomenge, que extendebantur 
usque Tolosam; set fuerunt ignibus et gladio depaste. Et tune 
dimiserunt a sinistris villam vocatam Sauvetere en Asturake, 
et transierunt juxta fortem civitatem vocatam Wynbers, ubi, 
semotis nigris monachis, Johannes papa XXII US sedem episco- 
palem ordinavit; et fuerunt ospitati in magna et diviti villa 
vocata Sotamon, comitis de Gomenge, ubi fuerat conventus 
Minorum, set cum villa incrematus. Die Lune per patriam am- 
plam, planam, et pulcram transierunt villam de Seint-Foye, 
usque ad Seint-Litz. Die Martis quieverunt; et die Mercurii se- 
quente, scilicet festo sanctorum Simonis et Jude, exercitus 
transmeavit aquam de Geronde, rigidam, petrosam, et mirabi- 
liter terribilem; et iterum eodem die aquam de Arage, ilia de 
Geronde, plus periculosam, et descenderunt ad Tolosam. Pre- 
dictas aquas numquam aliquis eques antea transivit; unde ter- 
riti gentes illius terre, nescii quid facerent, nec poterant fugere 
preocupati, prius se putantes per aquas istas securos, neque 
sciverunt rebellare, quos numquam prius furor bellicus in- 
vasit. Ilia nocte princeps ospitabatur apud Falgarde, mo- 
dicam villam uno miliari distantem a Tolosa. Vix equitarunt 
postea per aliquam dietam qua non ceperunt nostri violenter 
villas, fortalicia, et castra, que spoliata tradiderunt igni. Die 
Jovis adierunt villam magnam et pulcram de Mont Giscard, 
partem hereditatis domini Almerici de la Fossade, quam sibi 
abstulit coronatus Francorum, quia fuit fidelis régi Anglie. 
Juxta predictam villam fuerunt xu molendine ventôse, que 
pariter fiammis depascebantur. Ibi capiebantur duo « spies » 
scilicet exploratores, qui dixerunt comitem Arminiacen- 
sem fuisse Tolose, et constabularium Francie apud Mont- 
maban, quatuor leucas distantem a Tolosa, suspicatos ad- 
ventum exercitus ad obsidionem Tolose. Die Veneris transie- 
