l’expédition du prince noir en 1355. 223 
Die Veneris transierunt, set districte, magnam aquam, et resi- 
duo diei inter villas muratas et castra forcia, media cohorte in 
villa de le Serde ospitata. Istam villam, una leuca distantem a 
bona villa de Condone, dux Lancastrie, quondam vastavit, et 
eius castrum dirupit atqne solo coeqnavit. Sabbato, quadam 
aqua cum districcione transmeata intrarunt strictum passa- 
gium silvestre, ubi multi Vascones et omnes Bernenses habita 
licentia repatriarunt ; et fuit exercitus ospitatus ad bonam 
villam pacis et fortem, que semper fuit Anglicorum, vocatam 
Mesyn. Quo die vexillis complicatis, ut in solo pacis, princeps 
decrevit itinerandum. Dominica, in vigilia sancti Andree, prin¬ 
ceps quievit, recepturus homagium et sacramenta illorum de 
villa. Feria secunda, die videlicet sancti apostoli, itinere longo 
per vastam solitudinem devenerunt ad villam de Gelous, ubi 
sunt tria castra, uno illorum in marisco situato. Die Martis, 
principe ad castrum de Melan, quod tribus leucis distat a Cas¬ 
tro Gelous, ospitato, plures de suo ospicio transierunt patriam 
silvestrem et vastam iuxta monasterium Gisterciense vocatum 
Montguilliam et transforestam regis Anglie nuncupatam Bois 
maiour, ad villam de Begula grandem et bene munitam, quam 
cornes Derbie dudum conquisivit, ut est supra tactum, et infra 
viij. ebdomadas a capcione ville castrum redditum suscepit. 
Die Mercurii dominus princeps advenit Regulam, cuius equi et 
quadrige transierunt flumen de Geronde in loco ubi nunquam 
antea memoratu aliquis equus transmeavit. In Régula concilio 
principis consulto, ordinati fuerunt principes et barones ad 
hyemandum in distinctis locis super marchiam, patriam in- 
trincecam Vascoiaie contra versucias Gallicorum protecturi, 
qui, a locis eis deputatis et sapienter custoditis crebro digressi, 
multos egregios labores superarunt, nec minus predas opu- 
lentas ab hostili patria detulerunt, in sustentacionem armate 
iuventutis et ditacionem patrie devote, de quibus singillatim 
sine dispendio non potero tractare. 
