10 
VERHANDELING OVER DE 
De inwoners onzer gewesten, die tegen César streden, waren 
yan germaenschen oorsprong. Na den yal yan liet romeinsche ryk 
yyerd Bclgie door nieuyve germaensche stammen oyerstroomd en 
yerwoest. Zeker is by zulk een’ toestand yan zaken niets dan een alge- 
meene achteruitgang yan menschelyke kennissen te yeronderstellen. 
Dagelyks yan nieuwe yyanden besprongen en uitgestroopt, moest 
liet nog half ruwe gemoed der inwoners zich yerwilderen ; de yer- 
menging met aile de zich onderling yerdringende zwervers, waeryan 
er eenige zich hier en daer genesteld bleyen houden, moest aile 
bestaende gebruiken doen yerdwynen, en een bajert yan plaetselyke 
gewoonten doen ontstaen. De tael was echter by allen omtrent 
dezelfde, zoo dat oyerwinnaers en oyerwonnenen zich gemakkelyk 
verstonden. Wanneer aile die strooplegers door geheel Europa zich 
hadden neergezet, en liet algemeen oorlogsyuer schier was uitge- 
doofd, begonnen zeden en tael zich te ontwikkelen. 
De Franken waren de yoornaemste dier germaensche zweryers. 
Eerst uit onderscheidene stammen samengesteld, maekten zy eindelyk 
één yolk uit, dat zich over het oostelyk gedeelte yan ons land uit- 
breidde. Het frankisch echter werd niet de algemeene tael; de eerste 
inwoners bleyen aen hun’ eigen tongyal, het saksisch, als yeel zach- 
ter zynde getrouw; en dit werd, gedurende de vele jaren dat die 
nieuwe stam zich hier geyestigd hield, slechts zeer weinig door het 
frankisch gewyzigd. Gelderland, het Kleefsche, Gulikerland , Lim- 
burg, en zclfs een gedeelte yan Braband, hebben er nog iets yan 
behouden. Het is niet dat de Franken geene pogingen deden om 
hunnen tongyal de algemeene te maken ; Karel de Groote yoorna- 
melyk yestigde er zyne aendacht op, en wilde de byzondere tongyal- 
len uitroeien. Hy deed daerom het frankisch op de kinderscholen 
onderwyzen en eenen spraekleer yervaerdigen. Hy zelf vertaelde de 
namen der winden en maenden. Was het oogmerk yan Karel goed, 
namelyk om eene heschaefde yolkstael daer te stellen, hy bleef 
yan eenen anderen kant by halye maetregels. Yan yreemdelingen 
omringd, liet hy zich door den rykdom der latynsche letterkunde 
