14 
VERHAADELING OYER DE 
zal men zeggen, de schryver van Hildebrand was geen Nederlander. 
Ik heb reeds laten merken datwy, wat de overlevering aengaet, 
ten minste zoo veel recht er op hebben als de Hoogduitschers. 
Wat de tael betreft, iedereen kan uit de reeds gegevene proeve 
oordeelen. De tael- en dichtkunst zouden dus gedurende zoo vele 
eeuwen geslapen hebben, om in eens op het laetst der dertiende 
eeuw geregeld en verzacht te voorschyn te komen ? De eerste geloof- 
predikers zouden voor het volk niets opgesteld hebben ? Maer het was 
eens gezegd dat wy voor de dertiende eeuw niets bezeten hadden, en 
iedereen geloofde er aen als aen het Evangelie. De schryvers hebben 
nooit verder willen zien, om dat men Maerlant als den vormer der 
taie beschouwt, en dat wel op een valsch uitleggen van schryvers, 
gelyk ik zoo even zal trachten aen te toonen. Men neemt geen acht op 
de menigvuldige werken, waerover Maerlant spreekt, of men be¬ 
schouwt de schryvers er van als zyne tydgenooten, en dan ware het 
wel eene wondereeuw geweest ! 
Yoor zoo ver ik weet, is Wilîems de eerste die onze letterkunde 
van vroeger heeft durven doen dagteekenen. Hy brengt voldoende 
bewyzen by, zoo my dunkt, om Reinaert de Vos tôt de twaelfde 
eeuw te brengen 1 . Hy haelt nog andere gedichten aen, waervan de 
tael hem ouder dan van de dertiende eeuw voorkomt. Doch, buiten 
dat, ziet men niet dat de afchryvers gedurig de tael en spelling naer 
de hunne veranderen? Elk werk, waervan meer handschriften be- 
staen, toont er de bewyzen van. Zoo schreefMilo, een benedictiner 
monnik te S. Amans, in Ylaenderen, reeds in de negende eeuw een’ 
stryd van de lente met den winter; zekerlyk hetzelfde stuk, dat 
onder de tooneelstukken van dit tydvak voorkomt, doch waervan tael 
en spelling gewyzigd zyn. Zoo verbeterde en moderniseerde men in 
de zestiende eeuw de vroegere dichtstukken, met naest de oude 
verzen rhetoricale rymen te voegen. En heeft men niet in lateren 
1 Reinaert de Vos, episch fabeldicht van de twaelfde en dertiende eeuw, met aenmerkingen en 
ophelderingen van J. F. Willems. Gent, 1886. In de inleiding, bl. xvi en volg. 
