28 
YERHANDELING OYER DE 
stopwoorden en uitdrukkingen onbestaenbaer met de geringste poezy. 
Sonder waen, over waer, aise men hoert , als ict merke , en derge- 
lyke veel, deelen den lezer een’ alleronaengenaemsten indruk mede. 
Yindt men dergelyke onsierlykheden in andere vertalingen van vôôr 
Maerlant, de schryvers er van hadden geen gezag. Doch waer hy 
niet slaefsch navolgen moest, daer was zyne tael zuiver, en zoo 
krachtig als zyn boezem voor de waerheid warm was. 
Ik zei zoo even dat de scliryvers der veertiende eeuw hunne ver- 
ontschuldiging wegens het gebruik van bastaerdwoorden by Maerlant 
vonden. Het was nogthans de navolgingszucht alleen niet, welke 
lien op zulk een verkeerd pad bracbt. De kanker had zyne oorzaek 
elders. Het was het fransch dat eerst ongemerkt, later openbaerlyk 
op de volkstale veld won. Yele vlaemsche graven bezaten geenen 
droppel vlaemscli bloed, bielden fransche trouvères aen hun hof, 
of waren uitlandig. Waelsche gewesten werden met Ylaenderen, 
later met Holland vereenigd, en deden hunnen invloed op de vlaem¬ 
sche gewesten gevoelen. Fransche krygsbenden doorzweefden scbier 
onophoudelyk het land. 
Het verdient opmerking dat het grootste gedeelte van den adel 
zich schier uitsluitend van het fransch bediende. Het ridderleven 
verloor het vroegst in de Nederlanden van zyn aenzien, terwyl het 
in Frankryk en elders langen tyd zich in vollen luister staende hield. 
De edelen konden niet dan met verachting op een volk nederzien, 
dat zyne rykdommen met hunne blazoenen wilde gelykstellen. Yolk 
en tael zyn één ; en zoo scheidden zy zich van hunne landgenooten 
af, en hielden zich uitsluitend aen de tael van het ridderlyk volk. 
Telkens dat de adel zich de zake van het vaderland aentrok, toonde 
hy ook geechtheid aen de volkstael. 
Zulke veelvuldige oorzaken moesten noodwendiglyk op de taie 
inwerken. Ofschoon het volk zyne vorsten wist te dwingen zich van 
de landtale te bedienen, drongen met de charters vele bastaerdwoor¬ 
den in, welke ongemerkt het burgerrecht verkregen. Ook leerde 
men van de vreemden en de inlandsche grooten vele uitheemsche 
