154 
YERHANDEL1NG OYER DE 
derden in het geheel die liefhebbery niet. In het jaer 1574 had aldaer 
eene Iotery plaets, ter bestryding van de onkosten ter volkomene 
opbouwing van sint Jakob’s kerk. Ieder inschryver kreeg een refe- 
reinboek dat voor reçu diende, zoo als blykt uit het volgend rymtje, 
dat op een tytelblad te vinden is : 
Dit is u prose ende numéro net 
Will dit bewaren in plaetse -van u billet. 
De meeste brabandsche kamers bezorgden hiertoe refereinen, welke, 
gedrukt, verscheidene bundeltjes uitmaekten. Professor Serrure bezit 
er drie verscbilligen. Zulk een middel gebruikte men ongetwyfeld 
om het volk in zyn zwak in te volgen, en het te nopen om loten te 
nemen. 
Ik heb reeds laten merken dat de bescherming, door de bourgon- 
discbe vorsten aen de taie geschonken , slechts geveinsd was. Al wie 
eenigzins met de geschiedenis des lands bekend is, moet daervan 
overtuigd wezen. Door de kamers van rhetorica wilden zy de tael 
geheel verbasteren, en, door aen aile fransche woorden het burger- 
recht te verleenen, het indringen der geheele tael als van zelfs doen 
plaets hebben. Het groot getal vreemdelingen, byzonder uit Frank- 
ryk, die in het openbaer bestuer den inlander verdrongen, moest 
den Belg aen het hooren eener vreemde tael gewennen. Men riclitte 
fransche raden te Gent en te Mechelen op. Later was het hof van 
Margareta van Oostenryk de verzamelplaets van fransche dichters 
en franschen adel, en de vreemde letterkunde alléén was er in aen- 
zien, ofschoon de vorstin wel eens zelve den klaegtoon in de landtale 
aenhief. 
De hoogeschool van Leuven, onder Jan IY opgericht, deed het- 
zelfde kwaed aen de landtael, als vroeger onder Karel den Grooten 
het latyn der geleerden het frankisch hinderlyk was geweest. Men 
achtte de volkstael te gering om de hooge wetenschappen te behan- 
delen, en ook kon men met dezelve niet zoo veel roem by den vreemde 
behalen. En nogthans, hadden de geleerden der vyftiende en volgende 
