156 
YERHÀNDELING OYER DE 
gonje. De hoofdletters drukken den naem en tytel van den hertog, 
benevens hetjaer en de plaets van zyn overlyden uit. Het begint : 
Periculeuse 
Ilongherighe 
Enuijdieuse 
Lalende ons 
Joijeusheil 
Moort onghenadigh, 
Couleuverijneghe beeste, 
Corozijfverradich, 
Clachtich ende bcschadich, 
Cranckende Iroost ende feesle >. 
Met het begin der zestiende eeuw verhief, in bet midden der 
verbastering, de nationaliteit een weinig het hoofd. De opkomende 
reformatie was reeds in den geest van het volk ; bet was een vuer 
dat smeulde. Het behandelen van godsdienstige onderwerpen voor 
het tooneel, en bepaeldelyk voor de pryskampen, bracht veelal de 
byzondere gesprekken op deze stof, en in de schriften zag men eene 
streving naer onafhanglykheid van denken, welke by den eersten 
spoorslag aile banden stond los te scheuren. Weldra schoot Anna Byns 
hare sclierpe refereinen tegen de nieuwe leer uit, terwyl, op hunne 
kamers, de rederykers niet min hekelig den bandel en wandel der 
geestelykheid gispten. De poezy kreeg er nieuwe kracht door. Ilad zy 
zich maer uit het keurslyf weten te wringen, waerin zy gestoken lag! 
In het midden der zestiende eeuw sclireef Mathias Casteleyn, van 
Audenaerde, zyne Con.st van rhetoriken, een werk dat iang tôt 
richtsnoer gediend heeft, en, by het verhuizen der kamers naer de 
noorderlyke gewesten, aldaer ook voor gezaghebbend bleef gel- 
den. Dat werk, reeds gemaekt in 1548, werd eerst na Casteleyn’s 
dood 1 , in 1555, te Gent, by Jan Cauweel, gedrukt. Ilet is dus ten 
1 Zyne Rethoricale tcerken zyn gedrukt te Àntwerpen, in 1562. Om rechtvaerdig te zyn, 
moet ik zeggen dat niet aile stukken in zulk eene brabbeltael geschreven zyn. 
2 Men denkt dat hy ten jare 1548, omstreeks de vyftig jaren oud, gestorven is. Zyn graf- 
schrift luidt als volgt : 
Hier ligt begraven tvaste greyn « ras , 
Notaris, poete en rethorisien « fijn : 
Priestere, Matthys Casteleyn « was, 
IIy verschiet als april kond’ Yijfmaltien a zijn. 
Hy was geen minder vriend van de flesch dan van het rym. Aile zyne lettervrienden , wier 
dood hy beklaegt, stonden by hem te boek als goede drinkebroers en tafelhelden. 
