NEDERLANDSCIIE DICHTKUNST IN BELGIE. 
189 
ren, gelyk in liet vorig tydvak, voortleven, en hielden deze zich in 
dezelfde verhouding met het wereldsch lied. Maer toen men den 
Bybel in de moedertael begon te lezen en Luther eene roi op het too- 
neel der wereld begon te spelen, toen kwam het geestclyk gezang 
meer in het burgerhuis, en verdrong dans- en minneliederen. Het 
waren lofzangen, psalmen, spreuken of verhalen uit het oud en 
nieuw Testament. By het toenemen der reformatie vermeerderde ook 
de smaek daervoor. In ieder huis zong men in choor : in het eene 
loofde men God y an uit ’s pausen slayerny te zyn yerlost, in het ander 
zond men zingende gebeden tôt het Opperwezen, op dat de verdwaelde 
schapen tôt de kudde mochten terug kecren. Ten einde het yolk des te 
gemakkelyker en geyvilliger zingen zoude, stelde men de gezangen 
op bekende yvyzen yan yvereldsche liederen. Yan daer dat wy nog de 
tytelen en de eerste yerzen yan zoo yele verlorene liedekens behouden 
hebben. In de Souterliedekens en in de Gulden harpe , van K. Yan 
Mander, zyn schier aile gezangen op dusdanige oudere yvyzen ; zelfs 
vroeger liad men reeds hetzelfde gedaen, gelyk uit de twee hand- 
schriften yan Hoffmann von Fallersleben biykt. Een groot gedeelte 
der geestelyke liederen zyn ons bewaerd gebleven en in bundels ver- 
zameld, als : Leyssenen ende yheestelijke liedekens, yan omtrcnt 
1550; Veelderhande yheeslelijcke liedekens, oude en nieuice, om 
aile droefheil ende melancolye te verdrijven; Veelderhande liedekens, 
ghemaeckt uyt den ouden en nieuwe testamenle; Jan Fruytiers 1 , 
Ecclesiaslicus ofl de wijse sproken Jesu des soons Syrach, nu eerst- 
mael deurdeelt ende ghestelt in liedekens , op bequame ende yhe- 
meyne voisen. Antwerpen, 1565. Deze vier boekdeelen staen op den 
1 Hy was rekestmeester des prinsen van Oranje , en , naer allen scliyn , een geboren Braban- 
der, zegt Willems (Verliandelincj, deel I, bl. 288. Zie nog Delarue, Geletterd Zeeland, 2 dc uitgaef, 
bl. 88.). Der reformatie zeer toegedaen, heefl by dezelve door zyne schriften , zoo in rym 
als in onrym , zeer behulpzaem geweest. Behalve den Ecclesiasticus, hebben wy nog van hem, 
gedeeltelyk in proza, gedeeltelyk in rym : Der francoysen en haerder nageburen Morghewecker, 
overgheset, gedrukt te Dort, 187S, in-8°; Den gulden ABC, uit het fransch , Antwerpen, 1579; 
IVaerachtige legende van Jan de TVitte, Leyden , 1596, en eene Beschrijving der belegering van 
Lcyden. 
