( 177 ) 
gissing. Geen vroeger afschrijver had beiden met riden cloen 
rijmen. Liden, dat ik in de placls zet, kan verdragert of door- 
trekken , voorbijgaen beteekenen. ik neem het in den iactsten zin 
en rigt de rest daernacr in. Anders zou in den volgenden regel 
Dat men omme moeten staen. 
Vs. 176. Uitg. : Daer omme mochte riden. Het kon ook zijn : 
Daer si omme moesten r. Zij kozen den kortsten en regtsten weg, 
zonder omrijden. 
Vs. 179. Uitg. : Dits nu. 
Vs. 181-184. Deze vier regels zijn uit hunne plaets gerukt, die 
niet onwaerschijnelijk tusschen vs. 86 en 87 kan aengewezen 
worden. 1k voegde er, in ’t begin van den tweeden regel, sprac 
bij, dat in aile geval niet kon gemist worden. — 1k doe nog op- 
merken dat, die vier regels uitgezonderd, de andere die, van 
vs. 187 tôt 192, Karel in den mond gelegd worden, in het Volks- 
boek (vs. 1171-1182) deel van een afzonderlijk hoofdstuk maken 
en, voor zoo veel ik weet, in geen der overige teksten gevonden 
worden, dan alleen in de twee ÏISS. die Monin gebruikte ( Bibl . 
royale, n° 7227, en Suppl., n° 254). Ik kan niet nalaten de aen- 
merking die hij er op maekt hier mede te de-elen. 
« Examinons maintenant si la chanson de Roncevaux est la 
» chanson populaire de Roland. Il huit convenir que quelques 
» passages de notre puëme semblent au contraire indiquer une 
» œuvre de littérateur, je dirais presque d’érudit. Voici, par 
» exemple, des vers qui sont placés dans la bouche de Charle- 
» magne, et qui se trouvent dans les deux MSS. : 
En vieille geste le treuve l’on lisant... 
El Capitoile de Romme est-il lisant, 
Le vieul César qui tant parfu vaillant 
Celui murtrirent à lors espies tranchans, 
Puis enmorurent assez vilainement. 
D’euls est extraiz Guenes li souduiant. 
» ..... Il me semble assez peu probable que le souvenir du vieux 
» César ait jamais pu entrer dans un chant populaire, etc. » 
De redenering van Monin in deze regels en in die welke ik 
achterlaet, kan men goedkeuren; maer wat zou hij gezegd heb- 
Tome XVI. 12 
\ 
