55 
dan ééne soort bezit. Ik ben niet in staat haar te beantwoorden, noch ook eenig feit ter 
ontkenning of bevestiging aan te voeren. Daar de eenvoudige opgave van hetgeen daarom¬ 
trent bij andere schrijvers voorkomt mij weinig vruchtbaar schijnt te wezen, vergenoeg ik mij 
te verwijzen tot de werken van G. en F. Cuvier en van Schlegel, die slechts ééne soort in 
Amerika aannemen, en tot die van Wiegmann en Stannius, die de soort in Brazilië en vooral 
in de Amazonenrivier voorkomende, onder den naam van 31. Americanus Cuv., 31. Australis 
Blatnv. , M. Exunguis 31us. Vindobon. onderscheiden van die, welke meer verspreid is , 
van Florida tot in Guyana wordt gevonden, en den naam voert van M. latirostris IIarlan , 
M. Americanus Home , Schlegel en anderen. Opmerkelijk is het, dat er op de kust van 
Afrika, en wel in Senegal, nog een Manatus voorkomt; men bezit omtrent dezen niet veel 
meer dan de beschrijving van Adanson en hetgeen G. Cuvier omtrent het verschillend maak¬ 
sel van den schedel gezegd heeft. Zij , die meer bepaaldelijk zich met de critische 
beschrijving van species bezig houden, mogen beslissen, of de gegevens voldoende zijn tot het 
aannemen van eene tweede soort. Ik ben te bevreesd voor het verwijt, dat ontleedkundigen 
zich te ligtzinnig met de soortenmakerij bezighouden , en het ne sutor ultra crepidam staat mij 
te zeer voor den geest, dan dat ik de geheele kwestie omtrent het verschil der soorten meer 
dan blootelijk zoude willen aanstippen. Ik vergenoeg mij met te zeggen, dat de door mij 
ontlede dieren allen afkomstig zijn van de omstreken van Parimaribo, en dat zij , zoo dit 
eene bijzondere soort is, dan belmoren tot die , welke IIarlan M. latirostris en Home en 
Schlegel 31. Americanus noemen. 
De afleiding van het woord Manatus verdient eenige toelichting. De oudste en meest alge¬ 
meen aangenomene veronderstelling is, dat het van het Latijnsche woord manus of het Spaansche 
mano af komt, en uit de overeenkomst der voorpooten van den Manatus met handen voortvloeit. 
Ulysses Aldrovandi zegt daaromtrent (de Celis Lib. in Opere de Piscibus Libri V et de Cetis 
Lib. I. Bononiae 1613, pag. 728): »Hispani occidentalis Indiae incolae istius modi cetam ob 
nanteriores pedes manibus haud absimiles ?nawa^‘appellarunt, quasi manibus instructum Piscem!” 
Daartegen voert echter Wiegmann en naar allen schijn te regt aan, dat Hernandez het woord 
uit de Haiii- en Lacondamine uit de Caraïben- en GW$/-spraak afleiden. Von Humboldt 
(Voyage aux terres equinoct. p. 235 nota \) heeft de afleiding uit het woord nïano geheel verwor¬ 
pen. Roulin (sur le Tapir , pag. 7 note) voert aan dat de naam Indisch is, en reeds als zoo¬ 
danig door Fernando Colon werd opgegeven. Volgens hem beduidt in vele dialecten der 
Antillen en in de £a/$/-spraak van Guyana, welke een mengsel is dezer tongvallen met de 
Gwaram-spraak, het woord manatus , mamschijven en is de naam van het dier Manattoni. 
Volgens von Humboldt noemen de Indianen aan den Orinoko de Manati Apcia en Avia. 
De naam aan de mamschijven ontleend, duidt in hare plaatsing eene bijzonderheid aan, welke 
men in den regel niet bij andere zoogdieren terugvindt. Zij zijn in de okselholte gelegen, op 
de plaats der aanhechting van de voorste ledematen of vinnen , hetgeen eene verwijderde 
overeenkomst met de plaatsing der vrouwelijke mamschijven bij den mensch aanbiedt. 
Door de geheele gesteldheid zijns ligchaams kan de 3Ianatus niet anders zijn dan een bewoner der 
kusten, waar hij zich aan demonden der in zee uitwaterende rivieren ophoudt, ten einde op den bo¬ 
dem van het water het aldaar groeijend plantgewas, waarschijnlijk Zostera (el camelotte), te vin¬ 
den, waarmede hij zich voedt. Hij schijnt het als het ware af te grazen, waarom ook de 
matrozen hem den naam van Zeekoe gegeven hebben. Rondelet vraagt daarom of het de Bos 
kan zijn, welken Aristoteles tegelijk met den Delphinus en Balaena noemt, en Aldrovandi 
voegt er bij : 3fanati saltem haud incongrue Bos dicitur, cum quod capite terrestrem Bovem referat 
turn quod ejusdem more herbis in terra pascatur. Het was dan ook onder den naam van Zeekoe 
dat Hollandsche matrozen er in 1600 eenen naar Amsterdam bragten, waarvan de waarschijn¬ 
lijk wel wat uitgerekte en opgezette huid 161 voet lang zou geweest zijn. Er was, volgens het 
