Vroeger schijnt men ook den Manatus met een geneeskundig doel gezocht te hebben. Pin- 
guedo utilü ad lucemas, zegt Aldrovandi, en hij voegt er bij: nee deswit, qvi in medico usu com- 
mendant. Ook werden vroeger de lapides capitis, waarschijnlijk de geheel los zittende rotsbeen¬ 
deren in geneeskundig gebruik geroemd ; tot poeder fijn gestampt, en met Spaanschen wijn 
vermengd, heetten zij dienstig tegen koliek en nephritis. Waarschijnlijk zullen zij dan ook 
nog wel in de eene of andere oude pharmacopoea voorkomen , en zeker zal men tegenwoordig 
deze vermeende geneeskracht gelijk stellen met die van de Bezoarsteenen, de Lapis del porco, 
enz. Intusschen laat de speculatiegeest niet na op de genezing door Manati verkregen te wijzen. 
In the Westminster and foreign quarterly review van April 1850, en daaruit overgenomen in deSu- 
rinaamsche Courant en Gouvernements-advertentieblad, n°. 96, a°. 1850, zaturdag 10 Augustus, 
leest men, dat een der vermoedelijke voordeelen van de aanstaande vereeniging van den Atlanti- 
schen en Stillen Oceaan zal zijn, het gemakkelijker verkrijgen van het vleesch der Zeekoe voor 
lijders. Het levert, zegt de berigtgever, een uitnemend voedsel, bezit gelijke eigenschappen als 
de levertraan ; het zuivert het bloed, en lokt de kwaadaardige sappen naar de buitenhuid ! ! 
UITWENDIGE GEDAANTE. 
Aan deze korte inleiding voegt zich als van zelve de beschrijving der uitwendige gedaante. 
De kleur van den Manatus is blaauwachtig graauw ; de lengte is naar gelang van den leeftijd 
zeer onderscheiden. Men heeft er van 18—20 voet gevonden, en evenzeer van 6 voet en 
minder. Opmerkelijk komt mij zelfs het groot verschil in lengte voor van de beide ons 
gezonden exemplaren. Het geraamte van den grootsten Manatus, hetwelk ik alleen heb 
kunnen meten, vermits de scheiding in twee fragmenten de meting van het dier in zijn 
geheel onmogelijk of althans onzeker maakte, bedraagt 2 el 54 d. De tweede Manatus is 
daarentegen slechts 1 el 55 d. lang. In uitwendig aanzien intusschen doen zich beiden als vol¬ 
wassen dieren voor, zoodat daaruit, even als uit het onderscheid , hetwelk de geraamten aan¬ 
bieden, blijkt, dat de Manatus even als de Cetaceën en vele Pachydermata, waaronder vooral 
de Elephant, de uiterste grens van zijnen wasdom slechts zeer laat bereikt. 
Ik laat nu de beschrijving der uitwendige gedaante door eene opgave der maatsbepalingen 
van den kleinen Manatus voorafgaan, volgens den maatstaf van den Nederl. el. 
Geheele lengte van het dier , genomen van het midden van den staart tot aan het mid¬ 
den van het uitpuilend gedeelte der tusschenkaak. 1,550. 
Hoogte des ligchaams op het midden.0,510. 
Hoogte des ligchaams vlak achter de voorste ledematen. 0,420. 
Hoogte des ligchaams aan den wortel van den staart. 0,200. 
Afstand van de dvrarssleuf van den staart, tot aan den achterrand of oksel der voorste 
ledematen. ' . 0,880. 
Lengte van den staart, van het midden der dwarssleuf aan zijnen wortel tot aan den 
achterrand.. 0,440. 
Grootste breedte van den staart.. 0,410. 
Hoogte van den staart op het midden der dwarssleuf. 0,090. 
Hoogte van den staart op zijn midden. 0,060. 
Hoogte van den staart, aan den achterrand.0,013. 
Breedte van den staart, vlak bij de dwarssleuf. 0,260. 
Hoogte van het hoofd, van het midden der ondervlakte van de onderlip , tot aan den 
bovenrand der neusgaten . . . ..0,140. 
