66 
de langste zijn. In den tweeden, derden, vierden, vijfden en zesden halswervel zijn zij tot 
doorlating der wervelslagader doorboord. Zij zijn oorspronkelijk epiphysen, welke later met 
den wervel ineensmelten. Dit is vooral duidelijk in de beide geraamten van ’s Rijks Museum, 
en het sterkst uitgedrukt in het dwars uitsteeksel van den zesden halswervel, dat zich als eene 
rib voordoet, en door middel van een kraakbeen verbonden is met het borstbeen. Dit kraak¬ 
been is eigenlijk een verlengsel van het borstbeen; een band vereenigt het met het dwars- 
uitsteeksel van den zesden halswervel, zoo als ik vooral duidelijk zie in de door mij ontlede 
vrucht. Hierdoor bevestigt zich de voorstelling van hen, die in de dwarse uitsteeksels der 
halswervelen althans gedeeltelijk eene herhaling zien der ribben en ze daarom ook pleurapo- 
physes heeten , Avaaromtrent ik verwijs tot R. Owen , on the archetype and homologies of the 
vertebrate Skeleton , London 1848, en tot Jos. Maclise in artik. Skeleton van Todd’s Cyclopae- 
dia, T. IV, p. 622. 
Het hoofd van de eerste rib geleedt zich met de voeg tusschen het ligchaam van den 
zesden hals- en den eersten rugAvervel. In de vier vohvassen door mij onderzochte geraamten, 
en in dat der vrucht, tel ik zeventien rug- of ribdragende Avervelen, en even zooveel ribben. 
Cuvier neemt maar zestien aan; Blainville en Stannius geven slechts vijftien op. De lig- 
chamen der rugAvervelen zijn breed en dik, maar benedemvaarts zaamgedrukt, hetgeen vooral 
voor de achterste geldt, Avier ligchaam Averkelijk kielvormig is. Er ontstaat aan zijne onder¬ 
vlakte een scherpe kant, Avelke in het kleine geraamte nog kraakbeenig is. De Avervellig- 
chamen nemen naar achteren regelmatig in zAv r aarte toe. Hunne dAvarse uitsteeksels ontsprin¬ 
gen met tAvee wortels, Avelke beiden uit den, in de jongere geraamten nog gescheiden, boog 
voortkomen , spoedig ineensmelten en een dAvars uitsteeksel vormen, dat van den vierden tot 
aan den elfden in zAvaarte toeneemt, en dan Aveder regelmatig tot aan den zeventienden ver¬ 
mindert (a). Al de ribben geleden zich met de voegen van tAvee Avervelligchamen door haar 
hoofd, en met de dAvarse uitsteeksels door haren knobbel. De doorn vormige uitsteeksels staan 
regt op, zijn breed en tamelijk hoog, vierkant in vorm en met eenen bovensten afgeknotten 
rand. Slechts in enkele is de rand eenigzins afgerond en van voren scherpkantig. De schuinsche 
uitsteeksels van alle rugAvervelen vormen aan elke zijde eene doorloopende rij, en zijn van twee 
Avervelen vlak op elkander gelegen. 
De ribben hebben alle dezelfde gedaante; zij zijn kort, plat en breed, met afgeronden voor- 
en achterrand; zij staan in horizontale rigting Avijd uit, Avaardoor de borstkas zich in die 
rigting zeer geAvelfd voordoet. Drie van haar zijn slechts met het korte en breede borstbeen 
vereenigd, en derhalve Avare ribben. Het eerste ribbenpaar is zoodanig naar voren gekeerd, 
dat het met zijne ééne vlakte zich naar voren, met zijne andere naar achteren rigt. Bij de 
overige ribbenparen is de rigting allenga naar buiten en naar binnen. De bogt der ribben 
vermindert van de dertiende rib af allengs meer en meer, zoodat de zeventiende rib, die daarbij 
zeer smal is, eene geheel dAvarse rigting bekomt. 
De vorm des borstbeens blijkt zeer onstandvastig te zijn. In den regel gaat zijn voorste 
rand, zoo als in lig. 9 in tAvee platte, stomp eindigende uitsteeksels over, a,a, Avelke oor¬ 
spronkelijk kraakbeenig zijn, maar somtijds ontbreken, gelijk in de geraamten van ’s Rijks 
museum. Achtenvaarts verlengt het zich dan eens tot eene staartvormige punt (tig. 9, b); 
dan eens is het aldaar vorksAvijze gespleten. 
Achter de ribdragende Avervelen vólgen in beide geraamten slechts tAvee, die geene onderste 
V-vormige uitsteeksels hebben, en derhalve de lendenstreek voorstellen. Beiden hebben lange, 
(a) Omtrent de beteekeuis dezer dwarse uitsteeksels, hunnen zeer onderscheiden oorsprong eu hunnen overgang in 
ribben, verwijs ik tot hetgeen daaromtrent door mij werd bekend gemaakt in mijne Natuur - en ontleedkundige be*chouicing 
ran den Hyperoodon, Haarlem 1848. bl. 37 en volgg. . 
