71 
TANDSTELSEL. 
Noch in de onder- noch in de bovenkaak zijn snijtanden , die het tandvleesch doorboren en 
derhalve uitwendig zigtbaar zijn. Echter zijn door de nasporingen van Blainville, van de beide 
Cuvier , van Stannius en R. Owen melksnijtanden bekend , die in de tandkassen en onder het 
tandvleesch verborgen blijven, zeer spoedig schijnen te verdwijnen, en door geene blijvende 
vervangen worden. Zij zijn zoo wel in het tusschenkaakbeen als in de onderkaak gevonden. 
Aan Blainville komt ongetwijfeld daaromtrent de prioriteit toe, met de verdienste tevens van 
het bestaan er van door de analogie vermoed te hebben. Hij heeft ze in eenen foetus voor 
meer dan dertig jaren reeds ontdekt, en in het tusschenkaakbeen in zijn groot Plaatwerk af- 
gebeeld. Evenzoo gaven Stannius en Owen er afbeeldingen van. Zoo men echter de afbeel¬ 
ding van Stannius, (houtsnede 1) in zijne aangevoerde verhandeling vergelijkt met die van 
Owen, Odontography pl. 96, fig. 1, 2 a, (houtsnede 2) is het verschil zoodanig groot, dat 
men hierdoor reeds tot de overtuiging komt, dat het bestaan dezer melksnijtanden zeer weinig 
standvastig is, waarin men verder door mijne waarnemingen bevestigd wordt. In weerwil der 
meest naauwkeurige nasporing, heb ik in het tusschenkaakbeen van den kleinen schedel slechts 
één snijtandje kunnen vinden, zoo uiterst klein, dat men het zonder er bepaaldelijk naar te zoe¬ 
ken , zeker over het hoofd zoude gezien hebben. Het is, gelijk de afbeelding, welke ik er van 
geel (houtsnede 3), in vergelijking met die der genoemde schrijvers aantoont, niet veel meer dan 
de overgebleven knop van het tandje, dat door Stannius werd afgebeeld. In den schedel van 
den grooteren Manatus, welke later naar het ontleedkundig museum te Berlijn gezonden is, 
vond de beroemde J. Muller geen spoor van abortive snijtanden. ( a ) 
Het is dus genoegzaam bewezen , dat de melksnijtanden der bovenkaak bij meer gevorder¬ 
den leeftijd geheel verdwijnen. Stannius vraagt of er blijvende snijtanden, even als bij den Du- 
gong, voor in de plaats komen ; maar zoo ik mij niet bedrieg, kan deze vraag, ten ge¬ 
volge mijner nasporingen, ontkennend beantwoord worden. Ik heb niets kunnen vinden, dat 
naar de kiemen gelijkt van blijvende snijtanden. In de vrij diepe holten des tusschenkaakbeens, 
welke zich even als tandkassen voordoen , zit niets dan een bandachtig weefsel met het over¬ 
blijfsel van den eenen melksnijtand. 
In de onderkaak van eenen pas geboren Manatus vond Stannius aan elke zijde 5 geheel 
symmetrische tandkasholten zonder spoor van tanden; eene zesde daar achter gelegene holte 
bevat echter nog eenen snijtand, welken hij ook afbeeldt. Hij is nog door het tandvleesch 
bedekt, en Stannius noemt hem ongeschikt om er ooit door heen te komen. In den zoo 
naauwkeurig mogelijk door mij onderzochten schedel van den kleineren Manatus, heb ik niets 
daarvan kunnen terugvinden. Geen spoor van snijtand is er in bemerkbaar, maar van voren 
vind ik alleen twee groote, langwerpige openingen, die zich eenigzins als tandkasholten voor¬ 
doen , en waarin ik ook bij de vrucht de kiemen der abortive snijtandjes vind. Ik acht het 
derhalve uitgemaakt, dat de aanvankelijk bestaande melksnij tandjes in beide kaken zeer spoedig 
verdwijnen en door geene andere vervangen worden. 
Ten opzigte der maaltanden luiden de opgaven der schrijvers zeer verschillend, hetgeen zich 
ook vrij gemakkelijk laat verklaren; want elk beschrijft de schedels, welke onder zijn bereik 
(a) Hij schrijft mij daaromtrent het volgende: »Auf ihren Wunsch ist der Schiidel des Manati in Beziehung auf die 
» etwaigen Gegenwart abortiver Schneidezahne untersucht worden. Es hat sich aber, wie auch von ihnen vorausgesagt 
«worden war, an diesem Exemplar keine Spur davon auffinden lassen.” 
