zijn : en daar het blijkt, dat de gesteldheid der kiezen zeer door leeftijd gewijzigd wordt, kan 
het niet missen of de opgaven moeten zeer verschillen. Het getal negen aan elke zijde van 
elke kaak is het meest algemeen aangenomene. Er wordt echter bijgevoegd, dat zij nooit alle 
te zamen aanwezig zijn, omdat, even als bij den Elephant, de maaltanden zich van achteren 
naar voren opvolgen, en de voorste derhalve uitvallen, om door de achterste vervangen te 
worden. Ten einde in geene dorre wijdloopigheid te vervallen, bepaal ik mij tot de opgave 
van hetgeen ik daaromtrent waarnam. 
In den kleinen schedel tel ik zes uit de tandkassen te voorschijn komende kroonen van 
maaltanden, en achter deze nog twee en welligt meerdere, welke in liet opgezwollen gedeelte 
der kaak verborgen zijn. De kroonen van al deze kiezen zijn door eene dwarse sleuf in tweeën 
gedeeld, en de hierdoor gevormde verhevenheden zijn eenigzins gekarteld. De voorste kiezen 
blijken het meest in gebruik geweest te zijn, en doen zich daarom ook het meest gesleten 
voor. De grootte en de om vang der kroonen nemen van voren naar achteren toe. De voorste 
kies is zeer klein en doet zich voor, als ware zij op het punt van uit te vallen. Zij heeft 
slechts twee wortels. In vorm komt zij overeen met diegene, welke Stannius bij den pas 
geboren Manatus als onware kies heeft beschreven en afgebeeld ; maar in plaatsing verschilt 
zij van deze. Stannius toch zegt, dat zij door eene vrije tusschenruimte van de overige maal¬ 
tanden verwijderd is , hetgeen hier volstrekt niet plaats heeft. Voorts geeft hij op, dat deze 
valsche kiezen van den pas geboren Manatus het tandvleeseh doorboren, en daarna snel en 
zonder eenig spoor na te laten , verdwijnen. Dit alles maakt het zeer twijfelachtig, of de 
kleine voorste kies , welke ik in de bovenkaak van den kleinen schedel aan weerszijde gevon¬ 
den en afgebeeld heb, wel identisch is met de onware kies van den pas geboren Manatus 
van Stannius , waaromtrent ik niet mag verzwijgen, dat ik van haar nog geen spoor vond 
in de door mij onderzochte vrucht. Zeker echter is het, dat deze kleine voorste kies niet be¬ 
staat in den grooteren schedel, waarin men alleen eene aanduiding vindt van hare reeds 
gedeeltelijk geslotene tandkas (Fig. 15). In den grooten schedel tel ik voorts zeven kroonen 
van maaltanden buiten de tandkassen , en eene achtste , welke nog grootendeels in den tand- 
kassenrand verborgen is; terwijl tevens de kaakknobbel veel minder ontwikkeld is dan in den 
kleinen schedel, en men hieruit vermoeden mag, dat er aldaar geene genoegzame ruimte is 
voor verdere ontwikkeling van maaltanden. Als dit zoo is, zoude men mogen besluiten , dat 
het normaal getal kiezen der bovenkaak in het volwassen dier zal wezen acht. Opmerkelijk 
komt het mij voor, dat het verschil in grootte der kroonen niet zoo aanmerkelijk is als in den 
kleinen schedel, en dat men er geene maaltanden in vindt, welke met de drie voorste van 
den kleinen schedel vergelijkbaar zijn. Het is dus zeker, dat deze drie voorste kiezen allengs 
verdwijnen, om vervangen te worden door de achterste, welke opschuiven en in hare 
plaats komen. Van de vierde kies af zijn de vorm en de grootte der kroonen in den kleinen 
schedel geheel te vergelijken met de kroonen der voorste kiezen in den grooten schedel. De 
atrophie der wortels schijnt in al de kiezen zeer spoedig te geschieden. Fig. a,b } c van PI. V, die 
eene kies voorstellen , uit de tandkas genomen , welke daarom ledig in de afgebeelde boven¬ 
kaak is geteekend , geven daarvan bewijs. Elke kroon is door eene dwarse sleuf in tweeën ge¬ 
deeld, en heeft daarbij eenen achtersten knobbel of hiel, gelijk vooral in Fig. a blijkt. 
In de onderkaak (Fig. 14) tel ik in den kleinen schedel, aan elke zijde, zes uit den tandkassenrand 
te voorschijn tredende kroonen , voorts eene , die daarin nog zit, en eene of meerdere, die zich 
verbergen in den knobbel, boven de zenuwgoot der onderkaak. Even als in de bovenkaak 
is de voorste kies de kleinste , en schijnt zij ook op het punt van uitvallen te zijn. Zij is 
echter in geenen deele vergelijkbaar met de onware kies der onderkaak van den pas geboren 
Manatus, welke Stannius beschrijft en afbeeldt, en die hij zegt, dat door de aanwezigheid van 
slechts eenen wortel, en door den vorm der kroon overeenkomt met den melksnijtand. De 
