74 
grooten Manatus eene lengte van 0,110 bij eene breedte van 0,060. De gelieele binnenvlakte 
van dit aanhangsel, en vooral zijn blind uiteinde, is met eene aaneenschakeling van cryptae 
mucosae bezet, met vlokachtige aanhangsels , die vrij op de binnenvlakte uitpuilen en tusschen 
zich de openingen hebben der cryptae. (Fig. 26). De opening, waardoor de pars cardiaca met 
de p. pylorica te zamcnhangt, is uiterst klein, in den kleinen Manatus slechts 0,025 , in den 
grooten 0,040 in doormeting. Zij wordt door een duidelijk cirkelrond klapvlies gesloten. De 
spierwand van den grooten zak der maag of van het maagmond-gedeelte is zeer zwaar, gelijk 
uit Fig. 24 in c , c blijkt, alwaar de insnijding wordt afgebeeld, door welke men de maag in 
Suriname ontledigd heeft. De dikte van den spierwand bedraagt aldaar 0,015. Met het poor- 
tier-gedeelte zijn van boven en beneden , d. i. aan de groote en kleine curvatuur, vlak bij de 
gemeenschaps-opening twee aanhangsels verbonden , die aan de binnenvlakte der maag geslo¬ 
ten kunnen worden door klapvliezen. Zij zijn even als eene halve maan omgebogen, Fig. 24, 
d , d. Hun slijmvlies is glad, maar door uitspringende plooijen in vakken van verschillenden 
omvang verdeeld , waardoor het zich als een wijdmazig net voordoct. 
In den grooten Manatus heeft de gelieele darmbuis eene lengte van 28 El., waarvan 14 El 
komen voor rekening der dunne, en even zoo veel voor rekening der dikke darmen , die 
derhalve volkomen gelijk in lengte zijn met de dunne darmen. De lengte der darmbuis staat 
derhalve tot die des ligchaams als 11 : 1. Aan de binnenvlakte van den twaalfvingcrigen darm 
vertoonen zich eenige onregelmatige plooijen ; maar het slijmvlies der overige dunne darmen 
is volkomen glad. De inplanting van den ductus choledochus en pancreaticus geschiedt vlak 
onder den pylorus met eene tepelachtige uitpuiling, waarin zich twee openingen bevinden, 
(Fig. 27). Aan de buitenvlakte des darms vormt zij eene opzwelling met eene reticulaire op¬ 
pervlakte, waarin zich eene menigte cryptae bevinden, (Fig. 28) , en aldus herinnert zij de 
blaasvormige uitpuiling, waarmede de gal-afvoerende buis bij den Zeehond in den twaalfvinge- 
rigen darm overgaat. De blinde darm (Fig. 25) is een korte zak van aanmerkclijken omvang, 
met twee blinde aanhangsels van eene schier vingervormige gedaante. In het midden is hij 
zoodanig ingesnoerd , dat hij zich als in tweeën verdeeld voordoet. 
Voor het overige valt in de darmbuis niets bijzonders op te merken. Ik vond haar slijm¬ 
vlies glad zonder klapvliezen en zonder vlokken. De milt heeft eene zeer geringe uitge¬ 
breidheid ; zij ligt tegen den achterwand van den blinden zak der maag aan, en is in den 
kleinen zoo wel als in den grooten Manatus slechts 5 duim lang. 
Van de alvleeschklier valt niets bijzonders te zeggen. De lever heeft eenen vrij grooten 
omvang. In den grooten Manatus is hare grootste breedte 0,45. De lengte der regter kwab 
bedraagt 0,27, der linker 0,34. Aan den vrijen rand der linker kwab zijn twee insnijdingen } 
waardoor zij als het ware drielobbig wordt. In de regter kwab dringt de onderste holle ader, 
welke tusschen twee afdeelingen der kwab doorgaat, en dan brugsgewijze zoo wel aan de holle 
als aan de bolle oppervlakte der lever bedekt wordt door het buikvlies. Er is eene niet zeer 
diepe dwarsgroef, waarover zich eene zeer kleine kwab van Spiegel heenslaat, welke door 
eene flaauwe insnijding in tweeën gedeeld is. In haar dringt de zeer wijde poortader. De 
galblaas ligt in eene bijzondere groef van den voorrand der lever, en heeft eene zeer lange gal¬ 
blaasbuis. Er is eigenlijk geene gescheiden leverbuis; maar uit het weefsel der lever komen 
korte gangen of buizen voort, welke zich met de galblaasbuis verbinden. Er zijn twee ter reg- 
terzijde en eene wijdere aan den linkerkant ( a ). De galblaas is rondachtig van vorm , en heeft 
eene doormeting in de dwarste van 0,07, en in de lengte van 0,05. De doormeting der gal¬ 
blaasbuis vlak bij den mond der galblaas bedraagt 0,02. In den vruchtelijken Manatus gaat 
(d) Iets dergelijks geschiedt, volgens Owen , in den Dugong, in welken de leverbuizen zich naar den hals der gal¬ 
blaas begeven, en deze doorboren, ongeveer even als pisleiders dit de urinblaas doen. Daarna versmalt zich de hals 
der galblaas, om in de galblnasbuis over te gaan. 
