de navelader over de bolle oppervlakte der lever, en dringt zij er in. Door de regter kwab 
der lever gaat de aehterste holle ader heen , en wel door hare zelfstandigheid. 
Ik zal aan deze beschrijving die der nieren voegen. Door toevallige misvorming is er 
eene gemeenschappelijke massa, welke de plaats der nieren vervangt, in den bekenden hoef- 
ijzervorm, welken men zoo dikwerf bij den menscli aantreft. De breedte daarvan is 0,22; de 
lengte van de regter nier 0,19, van de linker 0,165; de lengte van den dam tusschen de beide 
nieren is 0,10. De gemeenschappelijke nier ligt even als bij den menscli achter het bu ik vlies, 
en tegen het middenrif aan. Haar voorrand is zeer dik , de achterrand smal en zelfs aan de reg- 
terzijde eenigzins in eene punt uitloopende. De gemeenschappelijke niermassa is niet in kwabben 
verdeeld, maar haar buitenrand eenigzins lobbig, zoodat men regts drie en links vier lobben 
telt. De beide nierbekkens hebben eenen aanmerkelijken omvang, vooral het linker, dat 7 cen- 
tim. lang en 5 centim. breed is. De nierkelken loopen er in uit, als eene menigte op zich 
zelve staande en vliezig bekleede vakken. De gehcele niermassa is ingevat in eene tibreuse 
schede, welke hier en daar door vast verband vereenigd is met hare corticaal-zelfstandigheid. 
Tegen de voorvlakte der niermassa ligt in eene capsula, ingeweven in zeer veel vet, de 
bijnier, welke duidelijk in kleine kwabben verdeeld is , als eene glandula conglomerata. 
De beschreven gesteldheid der nier is ongetwijfeld eene afwijking, door misvorming te weeg 
gebragt. Daübenton , de eenige schrijver, die van de nieren melding maakt, zegt, dat zij 
langwerpig van gedaante en vlak tegenover, elkander geplaatst zijn , en beeldt ze ook als zoo¬ 
danig af. Hiermede overeenkomstig zijn mijne bevindingen in den vruchtelijken Manatus , in 
welken ik ook de nieren gescheiden vind. 
BLOEDVATENSTELSEL. 
Even als in den Dugong is de punt van het hart zeer diep gespleten , zoodat het hart zich 
schier als dubbel voordoet; hetgene vooral zeer opmerkelijk is in den vruchtelijken Manatus, 
in wiens hart eene spleet zich van de punt tot aan de basis* voortzet, zoo wel aan de bolle 
voor- als aan de platte achtervlakte; slechts in de diepte en vlak bij de boezems is er eene 
dwarse dam , waardoor de beide kamers te zamen hangen. Het is daarbij zeer vlak, en in 
zijne grootste doormeting 0,19 breed. De beide ooren hebben geene zeer groote uitgebreidheid, 
en zijn schier even groot. De lengte van den dam, tusschen de beide hartekamers , is van 
de insnijding aan de punt tot aan den wortel der longslagader 0,075. Opmerkelijk is het, dat 
de spierwand van het hart aan de buitenvlakte in eene menigte van knobbels oprijst, ongeveer 
even als men zulks in het hart van den Steur opmerkt. Zij zijn vooral menigvuldig aan de basis 
van het hart, rondom de aderlijke monden der beide kamers. Niet minder opmerkelijk is de 
dunheid van den voorwand der regter kamer, terwijl de achterwand zich daarentegen zeer dik 
voordoet. Het driepuntig klapvlies bestaat op de gewone wijze uit drie strooken; de achterste 
daarvan is zeer klein. Zij zitten op de gewone wijze aan den binnenwand der kamer, hoewel 
zonder m. m. papillares, alleen door peesdraden met de spiervezelen der kamer vereenigd. Aan 
het ostium arteriosum der kamer zitten op de gewone wijze drie halvemaanvormige klapvliezen. 
In den regter boezem zijn de m. m. pectinaü op de gewone wijze gesteld. Het eirond gat is 
gesloten. Er storten zich drie aderen in den regter boezem uit: twee voorste holle aderen en 
eene achterste. De linker voorste heeft aan haren mond een sterk ontwikkeld klapvlies van 
Tüebesius. In haar monden ook de kroonaderen van het hart. Omtrent de beteekenis dezer 
inmonding en der linker voorste holle ader verwijze ik tot hetgeen ik daaromtrent gezegd heb 
in mijne Ontleedkundige opmerkingen over den Dasyurus ( Sarcophilus) ursinus (Tijdschrift der 
Eerste klasse van het Koninkl. Niederl. List. , D. IV, bl. 153). 
De voorwand der linker kamer is veel steviger dan van de regter , hoewel hij op verre na 
