Do schildklier is tweelobbig. 
Het tongbeen bestaat uit een breed en plat midden- of grondstuk, mcteene halvemaan vormige 
insnijding naar voren en met schuins afhellende zijranden, waarmede zich de platte en hooge 
groote hoorns geleden. 
De kleine hoorns ontbreken. 
De luchtpijp verdeelt zich reeds aan den hals en vlak onder het ringvormig kraakbeen in twee 
takken, welke in den top der long dringen en aan de binnenzijde de longader, aan de buiten¬ 
zijde de longslagader naast zich hebben. De zeer lange long strekt zich verre naar achteren , 
tot schier bij den anus uit, waardoor ook het middenrif zich zoo aanmerkelijk achterwaarts ver¬ 
lengt. In den volwassen Manatus hebben de beide longen eene lengte van 0,71. Zij zijn smal 
en geheel onverdeeld. De luchtpijp ligt zoo oppervlakkig tegen de buikvlakte der long aan, 
dat zij aldaar slechts met het pleura-bekleedsel bedekt is , waardoor men al de ringen kan zien 
heenschemeren. Al de ringen der luchtpijp zijn gaaf gesloten, en gaan veelal in elkander 
over, even gelijk dit gewoonlijk in de Cetacëen plaats heeft. (a). De zoogenaamde longcellen of 
longblaasjes hebben, gelijk dit reeds door R. Owen van den Dugong gezegd is, eenen groote- 
ren om vang dan bij de overige zoogdieren. 
MANNELIJKE GESLACHTSDEELEN. 
De beide door mij ontlede Manati zijn van liet mannelijk geslacht. In den grooten Manatus 
heeft de penis eene lengte van 41 centim, van den eikel af tot aan de plaats,, waar de corpora 
cavernosa penis tegen de bekkenbeenderen aanliggen. De penis gaat in eenen koker onder de 
huid door en is uit eene opening verlengbaar, welke bij a , in Fig. 1 zigtbaar is. De ko¬ 
ker vertoont zich ook in fig. 22. De eikel is met eene voorhuid omgeven, zoo als in fig. 23 
blijkt. Hij heeft eene zonderlinge afgeknotte gedaante en doet zich als een trechter voor, uit 
wiens bodem de opening der pisbuis, fig. 23 , ƒ tepelachtig te voorschijn komt; met den 
onderrand van dezen trechter is eene pees verbonden, welke uit eene spier voortkomt, die even 
als bij den Elephant de terugtrekker van den penis is (Fig. 23 b, b, c, e.) Deze spier komt van 
de buikspieren af „ en gaat langs de ondervlakte van den penis heen; van weerszijde gaan zijne 
tot breede bundels vereenigde spiervezelen in eene centrale pees over, welke spoedig vrij wordt 
(Fig. 23, c.) en van de plaats van haren oorsprong tot aan den onderrand van den eikel eene lengte 
heeft van 28 d. De pees gaat aldaar door eenen bijzonderen koker heen. De beide corpora 
cavernosa penis gaan van de bekkenbeenderen af, en zijn aan hunnen wortel met den m. m. is- 
chio-cavernosi omgeven (Fig. 22, d, d.) , die van de bekkenbeenderen oorsprong nemen. De 
pisbuis begint met den buïbus urethrae , die het gewoon sponsachtig maaksel heeft, en evenzoo 
is de pisbuis ingevat in een corpus cavernosum. De afvoerende vaten behouden, even als in 
den Elephant, hunne kronkels tot op de plaats, alwaar zij in de zaadblazen overgaan, waar¬ 
van de linker 13, de regter 9 centim. lang is, en welke beide ongeveer 6 centim. breed zijn. 
De zaadblazen zijn vliesachtige zakken met dikke wanden en inwendige verdubbelingen, waar¬ 
door zij in vakken verdeeld worden. Aan haren wortel hebben zij eenen dikken klierwand. 
De zaadballen zijn klein en ingekrompen. De lengte van den regter is 0,050, van den linker 
0,070. Van mannelijke baarmoeder heb ik geen bewijs kunnen vinden. 
De door mij ontlede vrucht is vrouwelijk. De vul va is eene overlangsche spleet, met eene ver¬ 
dubbeling binnenwaarts, even als kleine lippen. De eikel der clitoris gelijkt naar die van den 
penis. De baarmoeder is tweehoornig. 
Hiertoe bepalen zich mijne ontleedkundige nasporingen omtrent den Manatus. Zoo ik ze 
(a) Z. daaromtrent mijne natuur- en ontleedkundige beschouwing van den Hyperoodon. Haarlem 1848 bl. 63. 
