( 17 ) 
II 
Het kon niet anders, of Van Dijck moest in zijne geboortestad 
bij allen, die de kunst op prijs wisten te stellen, geestdriftig ont- 
liaald worden. Jong had bij Antwerpen verlaten, in het vooruit- 
ziehl cener glansrijke toekomst, en nu keerde bij terug, vooraf- 
gegaan door de schiüerendste faam, welke een kunstenaar kan 
droomen. Met fierheid noemden zijne stadsgenooten zijnen naam 
naast dien van zoovele andere verdienstvolle mannen, die der 
Vlaamsche sebool eenen nieuwen luister bijzetten. Miskenning 
van zijne bekwaamheden was niet meer mogelijk : hadden vors- 
ten en grooten er niet reeds eene rechtmatige hulde aan toegc- 
bracbt, erkende Rubens zelfdc verhevenheid van zijn genie niet? 
En nocbtans zijn er scbrijvers geweest, die in twijfel hebben 
willen trekken, dat Van Dijck in zijn vaderland naar verdienste 
gewaardeerd werd ; die beweren , dat de moedeloosheid zich meer 
dan cens van hem meester maakte, en die, tôt staving daarvan, ons 
eenen beelen lioop verdichtselen opdienen. Eene bloote uiteenzet- 
ting van de feiten, in verband met Van Dijcks volgend leven, 
zal volstaan om die legenden overhoop te werpen. 
Wij hadden reeds gelegenbeid het te zeggen : de eerste helft 
der zeventiende eeuw was den bloei der sehoone kunsten, en 
vooral der schilderkunst, in ons land buitengcwoon voordeelig. 
De meeste onzcr kunststukken, door eeuwenlange godsvrucbt der 
geloovigcn en de milddadigbeid der rijken, in kerken, kloosters en 
godsbuizen verzameld, waren tijdens de godsdienstige beroertcn 
door de beeldstormers vernietigd geworden. Xaarmate de midde- 
len dier heropgekomene gestichten het toeiieten, viel er dus aan 
le denken om de verdwenen scbatten door nieuwe te vervangen, 
en er werden inderdaad, misschien in geen ander tijdvak, zoo- 
veel kunstvoorwerpen hier te lande aangekocbt, als in dat, het- 
welk met réélit de gulden eeuw, de herleving der kunsten mag 
genoemd worden. 
Eene van Van Dijcks eerste scheppingen, na zijne wederkomst, 
Tome XXIV. 2 
