( 35 ) 
en de kring, waarin hij zich bewoog, hem niet toegelaten liebben 
eene zijnen stand passende levenswijze te volgen? Had hij moge- 
lijk ’t verwijt van schraapzucht en vrekheid moeten verdienen? 
a Wij aarzelen geenen stond, zegt Hansen, in spijt van allen 
vreemden vijand en benijder onzes nationalen roems, met uit te 
roepen, dat Van Dijck te veel waarachtig kunstgevoel bezat om 
ijdel of ecrzuchtig te wezen; dat hij zijne gulheid en mildheid 
nimmer lot verkwisting uitstrekle, en dat hij de menscbenweerde 
te wel begreep, om losbandig te zijn l . » Wij treden dit oordcel 
ten voile bij, en kunnen ons niet onlhouden , bij deze gelegenheid 
eene droevige overweging te maken, namelijk dat de vijanden of 
benijders onzer waarlijk groote mannen schijnen samengespannen 
tebebben, om door allerlei valsche beticblingen te trachten den 
eerbied, hun verschuldigd, en den roem, bun door tijdgenoot en 
nakomelingschap toegebracht, af te breken. Wij spreken niet van 
zoo menige heerlijke figuur onzer vaderlandsclie staatsgeschiede- 
nis,wier deugden verdonkerd en wier verdiensten verminderd 
of zelfs geloochend geworden zijn; maar hoe menig edeldenkend 
kunstenaar is aan de schichten dier nijdige aanvallers niet bloot- 
gesteld geweest? Otto van Veen, Adam van Noort, Abraham 
Janssens, Theodoor Roinbouts, Brouwer en mecr anderen, wer- 
den, zoo men weet, niet alleen door vreemde, maar eilaas, ook 
door inheemsche schrijvers op de loszinnigste wijze gehoond en 
belasterd.... 
Wij beweren niet, dat Antoon van Dijck vrij was van mensche- 
lijke gebreken; doch houden staan, dat hetgevoel der eigenwaarde 
en ’t besef der kunstverplichting wel bij machte waren hem te 
beletten, zich uit de hooge sfeer, waar hij zich tôt dan toe had 
bewogen, neer te dompelen in ’t slijk der ongebondenheid.... Wij 
vragen het in gemoede : waar zijn de tafereelen, door Van Dijck 
tijdens zijn verblijf in Engeland gepenseeld, en waarop ’t ken- 
merk is te zien der geestverstomping, welke hem vast tôt de 
beoefening der alchimie zou hebben geleid; zulke, althans, 
waarop door achteloosheid, mangel aan smaak of schoonheidsge- 
1 Lofspraak op Antoon van Dijck. 
Tome XXIV. 
3 
