( 34 ) 
voel, het onmiskenbare zegel is gedrukt, dat onze scliilder op 
’t laatste zijns levens niet meer was, gelijk hij uit zijne vrocgere 
gewrochten getoond had te zijn : namelijk de fîjngevoelige, de 
waarheidlievende, de edeldenkende kunstenaar, wiens ziel zich 
boven het aardsche stof, de lage zinnelijke genoegens, de zondige 
driften wist te verheffen? 
lntegendeel ! gansch strijdig met die onteerende betichting is 
de door al zijne biografen medegedeelde omstandigheid, dat Van 
Dijck op ’t einde zijns levens de begeerte koesterde, orn zijne 
faam door een grootseher gewrocht te staven, dan al degene die 
tôt dan toe van onder zijne hand waren gekomen — het verlan- 
gen, zoo naluurlijk bij eenen kunstenaar als hij, om zijn gevoel en 
zijne verbeelding uit le storten op eene breede schepping, gelijk 
men te Rome, onderteekend door Miehel-Angelo, te Londen en 
te Parijs, verheerlijkt door den naam van Rubens, bewonderde. 
Dit ontwerp is gekend : de halfnaakte wanden van Whitehall, 
te Londen, waarvan de wederhelft door den prins der Vlaamsche 
schilderschool was versierd, wilde hij, op zijne beurt, met eene 
géniale voorstelling opluisteren. Mocht die schoone droom des 
dichters niet verwezenlijkt worden, de schuld is niet aan hein, 
maar den tijdsomstandigheden te wijten, welke den koning een 
kariger gebruik zijner gelden voorschreven *. Welnu, zal er 
iemand beweren, dat de geest des kunstenaars zich voor zulk 
verheven onderwerp zoo hebben kunnen openen, bijaldien hij 
1 Door tusschenkomst van zijnen vriend Kenelm Digby had Van Dijck zijn 
ontwerp aan den koning voorgesteld, en deze, niets vuriger betrachtende 
dan des schilders verlangen te bevredigen, had hem met de vervaardigiug 
der schetsen gelast. Van Dijck had voor onderwerp de geschiedenis der ver- 
maarde orde van den Kouseband opgegeven, waarin onder andere moesten 
voorkomen de instelling der orde door Eduard III, de optocht der ridders in 
plechtgewaad, de aanstelling der leden en het S'-Jorisfeest. Toen het echter 
op het vaststellen van den prijs aankwam, vroeg, zegt men, de scliilder 
zooveel (7o,000 pond sterling volgens Bellori, 80,000 pond volgens Graham), 
dat de vorst weigerde aan de zaak eenig gevolg te geven. Zoo ten minste 
wordt verhaald, doch de opgegevene sommen komen ons teoverdreven voor, 
om de echlheid van ’t gezegde te kunnen aannemen. Ons dunkt eenvoudig, 
dat de oorzaak van ’s konings weigering elders te zoeken is. 
