( -32 ) 
groote geestelijke scholen van het midden en van het Noorden 
van Frankrijk *. Het is in de hoofdkerken van Parijs, van 
Kamerijk en van Doornik, steden welke als de bakermat van 
het geestesieven te dien tijde mogen beschouwd wordcn, dat 
aan de harmonische kunst de eerste stoot gegeven werd. 
Te rekenen van de xn e eeuw bezat België, —• het is De Cous- 
semaker die spreekt, — zijne discantors, didactici en trouvères. 
Tusschen discantors 1 2 en trouvères bestond dit onderscheid 
dat de eersten den tekst hunner composition niet zelf vervaar- 
digden; de didactici schreven slcchts over hunne kunst; de 
trouvères waren vooral dichters. 
De 13 e -eeuwsche Doorniksche mis en de didactische werken 
van onbekenden 3 , — laatstgenoemden komen uit de abdij 
van S^Lauwereins te Luik, — leveren het bewijs dat België 
een niet gering aandeel nam aan de uitbreiding der harmo¬ 
nische kunst. 
De Hoofdkerk van Doornik, welker oorsprong tôt de eerste 
tijden van het Christendom opklimt, moest reeds vroeg eene 
zangschool bezitten. Men kent toch de belangstelling die de 
eerste kerkvoogden koesterden voor dit gewichtig gedeelte van 
1 Over die scholen, zie mede H. Lavoix, t. a. p.. 193 vg. 
* Het woord discant, onverminderd de hierboven aangeduide beteeke- 
nis, werd nog gebruikt om bij meerstemmige compositiën de stem aan te 
wijzen die onmiddellijkboven den ténor geplaatstwas (De Coussemaker, 
U art harmonique, 43). 
Vandaar bij tweestemmige compositiën den zin van pars superior 
(Kiliaan), bovenstem (Verdam, Middelnederl. Woordenb.). 
In de xvi e eeuw was het woord discanteren, te onzent, nog niet in 
vergetelheid geraakt. In Een devoot en profitelyck boecxken, Antw., 1539 
(uitg. D. F. Scheurleer, bl. 23, str. 12, v s 3), wordt gesproken van 
« Joncfrouwen » die in den hemel « singhen ende discanteren ». Het 
laatste woord slaat duidelijk op meerstemmige muziek. 
3 De Coussemaker, Messe du xm* siècle traduite en notation moderne 
et précédée dé une introduction (Extrait des Bulletins de la Société 
artistique et littéraire de Tournai, 1861). — Scriptorum de musica 
medii œvi nova seines, Paris, I, bl. xvm-296. Zie De C., L'art harmo¬ 
nique, bl. 177. 
