( 34 ) 
Philips IV, bijgenaamd den Schoone, meent te herkennen 
De Doorniksche mis bevat op het einde een Fransch wereld- 
lijk lied, dat wel van een Doornikschen trouvère zou kunnen 
zijn, of ten minste een lied dat in de xm e eeuw, — misschien 
ook reeds vroeger, — te Doornik bekend was. 
Terwijl de onderste stem (ténor) « Ite missa » zingt en de 
middenstem ( motetus 1 2 ) een Latijnsch gedicht op de- liefda- 
digheid voordraagt, laatde bovenstem ( triplum ) een wereldsch 
lied hooren : 
Se grasse n’est a mon maintien contraire. 
De namen « Cambrai », « Arras » en « Douay » vindt men 
insgelijks in het Hs. van Montpellier vermeld. Ook Adam 
de la Halle komt er in voor 3 * 5 met Moniot Pieter uit dezelfde 
stad en met nog eenige andere onbekenden uit Artesië 4. 
In een stuk wordt onder de beste componisten van motetten 
Ghilebert de Berneville genoemd. De Coussemaker, steunende 
op de overeenkomst welke bestaat tusschen stukken waarvan 
de schrijvers bekend zijn en sommige naamlooze stukken 
voorkomende in het Hs. van Montpellier, is van meening dat 
vele dezer compositiën aan trouvères uit het Atrechtsche, het 
Kamerijksche en uit Vlaanderen 5 mogen toegeschreven wor- 
den. 
Men dient nochtans in deze zaak met omzichtigheid te oor- 
deelen, aangezien een aantal lyrische kunstvoortbrengselen der 
1 Onder de rekeningen der koningen van Frankrijk vindt men eene 
« Ordonnance de l’ostel de Philippe IV, dit le Bel », van het jaar 1285, 
waarin de namen van drie « clercs de chapelle », d. i. discantzangers 
(« chantres à déchant »), bewaard zijn, te wèten : Thomas de Beis, Jehan 
de la Fontaine en Raoul de Maante (De Coussemaker, t. a. p., bl. 196). 
2 Motetus , in het Fransch motet, was de naam van zekere tvvee-, drie- 
of vierstemmige, doch meestal driestemmige compositie, waarbij elke 
stem verschillende woorden voordroeg. Het eindstuk der Doorniksche 
mis is dus een motet. Motetus was ook de naam dien men gaf aan de 
stem die zich onmiddellijk boven den ténor liet hooren (Zie De Cous¬ 
semaker, t. a. p., bl. 59). 
3 L'art harmonique, bl. 193. 
3 Ib., bl. 196. 
5 Ib., bl. 200. 
