( 79 ) 
beslissen. Dansliederen, luimige liederen zullen dikwijls de 
maat met f vragen. Vaste bepalingen kan men echter hier niet 
stellen. 
Een tweede, niet uit het oog te verliezen punt is de toonaard. 
In het voorgaande hoofdstuk zagen wij, hoe reeds in de 
xm e eeuw de toonaard re met si I? (hypodorisch) of re met si h, 
en de moderne wMoonaard de bovenhand verkregen. 
Hetzelfde verschijnsel doet zich nog tijdens de xv e eeuw 
voor, in de Nederlandsche liederen uitgegeven door Bâumker 1 . 
Deze liederen, die tôt de geestelijke behooren, steunen, 
zooals uit vele der aangeduide zangwijzen blijkt “ 2 , voor een 
groot deel op wereldlijke melodieën, en tusschen deze laatste 
of de melodieën van geestelijken oorsprong is hier geen 
verschil te bespeuren. 
Onderzoekt men de melodieën met betrekking tôt den 
toonaard, zoo vindt men dat er op 87, een vijftigtal tôt den 
hvpodorischen modus, of tôt den modus van re met si tj 3 
behooren, een twingtigtal tôt den modernen toonaard (ut, of fa 
met si ;?) 4; drie tôt den dorischen modus » ; twee tôt den hypo- 
phrygischen of iastischen 6; éene enkele zangwijze kan aange- 
zien worden als tôt den Ivdischen modus te behooren". De 
iastische toonaard met eindnoot op de bovenquint schijnt hier 
niet vertegenwoordigd te zijn. 
1 Bâumker, t. a. p. Een deel der teksten werd eerst uitgegeven door 
Hoffmann v. F., Horae Belgicae , Pars X, Hcinnover, 1854; Hotfmann had 
van de melodieën welke de beide door hem benuttigde Hss. bevatten, geen 
woord gerept. 
2 Zie n rs 2, 4 a , 6 , 7, 8 , 21, 22 (zie Bâumker, t. a. p., bl. 207), 33-34, 
35, 44, 46, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 72, 73, 74, 75, 76, 
78, 79, 80, 81, 82. 
3 ^ i, 2 , 3 , 4 , 5 , 6 , 7, 8,13, 17, 18, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 27, 28, 30, 
32, 35, 36, 37, 38, enz.; 26, 80, 84 hebben eene onregelmatige eindnoot 
(la, quintu 
4 N rs 9, 10,12, 13 (bedorven transpositie, zie Bâumker, t. a. p., bl 190', 
16, 33-34, 43, 44, 51, 57, 59, 62, 63, 64, enz. 
5 Nrs 53 1 54 , 74. 
« Nrs 15, 87. 
7 N r 49(vgl. F. À. Gevaert, Histoire, I, bl. 177. « Air flamand : Ick hoor 
die spiessen eraecken ( Souterl ., Ps. 10) ? » 
