liederen omgedicht, met behoud der mélodie '. Luther zelf 
bevverkte op deze wijze het lied « Aus fremden Landen komm 
ich her », welk lied door hem vervormd werd tôt dat aanvan- 
gende « Vom Himmel hoch da komm ich her » thans nog in 
gebruik 1 2 * . 
Aldus greep ook de Hervorming dadelijk naar het muzikale 
stelsel, dat de Christenen van de vroegste tijden af hadden 
toegepast. Echter werd bij de eerstgenoemde de populaire 
rnuziek hooldzaak; de aangenomen melodieën werden nu 
niet meer slechts geduld, maar maakten voortaan deel uit van 
het rituaal. 
In de Souteiiiedekens vindt men een aantal zangwijzen van 
liederen, die wij met de Duitschers gemeen hadden en waar- 
van verschillende ook door de Duitsche Hervormden werden 
aangenomen 3. 
Onder de verzamelingen waarin een deel der in de Souter- 
liedekens opgenomen melodieën voorkomen, moeten wij in de 
eersle plaats wijzen op Een dev. en pr. boecxken. 
Naast de reeds aangeduide melodieën : « Het daghet » ; — 
« Een boerman » ; — « Hoe luide sanc » 4 5 , bevat het laatst- 
1 Zie Ph. Wolfrüm, Die Entstehung und erste Entwickelung des deut- 
schen evanqélischen Kirchenliedes in musikalischer Beziehunq , Leipzig, 
1890, bl. 58 vg. 
2 Ib., t. a. p., bl. 63, welcher (Luther) meinte : « der Teufel brauche 
nicht aile schônen Melodien für sich allein zu haben ». — Zie mede 
daar bl. 77. 
5 Van de laatste soort maken o. a. deel uit : Ps. 118\ op die wijse : 
« Maria saert »; Ps. 129, op die wijse : « Di \rou van hemel », 15 e -eeuw- 
sche Marialiederen herschapen in : « 0 Jesu sart » (1531), zie Wolfrüm, 
t. a. p., bl. 51, en« Christum von Himel » reeds in 1525 door Hans Sachs 
« christlich verândert und corrigiert », zie Hoffmann v. F., Gesch. des 
deutschen Kirchenliedes, n r 68. — Ps. 68, op die wijse : « Waer is mijn 
aider liefste », Ps. 146, op die wijse : « Het voer een maechdelijn over 
lijn », dienden tôt mélodie voor de gezangen : « Wacht auf, ir Christen 
aile », en « Christ ist erstanden von dem tod » (zie Bôhme, Altd. Lb ., 
n r 396, bl. 497, en n* 56, bl. 141). 
1 Souterl. , Ps. 4, 86, 90. 
