( 245 ) 
met den rhythmus der taal, was iets waaraandecontrapuntisten 
nooit hadden gedacht. 
De stiefmoederlijke wijze waarop Clemens non papa in zijne 
uitgave der Souterliedekens onze oude volksmelodieën, met 
betrekking tôt de taal behandelde, toont ons hoe de fraaiste 
mélodie bij zulk een miskenning der taalrechten kleur en glans 
verliest. 
Integendeel bleef het volk, dat vrij en ongekunsteld zong, 
aan de natuurlijke metriek der taal getrouw, en wist het in 
zijne liederen vuur en leven te bewaren, ook al leden deze nu 
soms gebrek aan het diep en dichterlijk gevoel, uitdrukking 
van het naïeve nog jonge gemoed, dat in de 15 e -eeuwsche 
melodieën zoo zeer uitblonk. 
Van haren kant kwam ook de Hervorming met haar plechtig, 
statig koraal, inbreuk maken op de klankmaat, den muzikalen 
rhythmus wel niet geheel verbannend, maar toch geweldig 
verflauwend. Onder den forschen dreun van het Geuzenlied 
klonk echter de mélodie weder levendig en frisch. 
De oude toonaard die bij het eerste stamelen der meer- 
stemmige muziek reeds veel had geleden, verloor meer en 
meer veld. De luitbegeleiding, die slechts eene weerkaatsing 
van de meerstemmige muziek was, bracht ook het hare bij 
om het verval der oude modi te bespoedigen. 
Toen, met het aanbreken der xvn e eeuw, in Italië de grond- 
steen der moderne muziek gelegd werd, was het begrip der 
oude modi verloren. Dat men in ons land geen juist besef van 
den ouden toonaard meer had, blijkt genoegzaam uit de lie- 
derbundels in dien tijd hier te lande gedrukt, waarin dikwijls 
oude melodieën door het bijvoegen van ongepaste accidentalen 
geheel en al werden verknoeid. 
Omstreeks de tweede helft der xvi e eeuw werd een aantaî 
Fransche melodieën in de Nederlanden populair. Onze oude 
meesters, zelfs zij die Vlamingen van geboorte waren, ge- 
bruikten doorgaans Fransche of Italiaansche liederen om 
daa^op hunne meerstemmige compositieën te bouwen. Yele 
Tome XLIX. 17 
