( 272 ) 
was dit omdat zij als het ware het uitgangspunt der nieuwerc 
kunst was, en tôt de weinig talrijke populaire melodieën van 
vroeger tijd behoort, waarvan de componist bekend is. Juist 
dit kenmerkte eertijds de populaire melodieën, dat de naam 
van den componist immer schuil bleef. De oude volksliederen, 
zoowel de teksten als de melodieën, zijn doorgaans res omnium 
et nullius ; hunne geboorte is met een sluier omhuld en zelden 
slaagt men er in, dien op te lichten. Niet minder populair 
waren de wijzen « Sei tanto gratiosa » en « Questa dolce 
sirena », die men ôf met de mélodie, ôf wel slechts als 
« stemme » in vele 17 e -eeuwsche liederboeken aantreft. 
Dat de gedeclameerde kunstzang, voorlooper van het stelsel 
van Glück en van Wagner, in deZuidelijke provinciën, tijdens 
de xvn e eeuw of later, navolging vond, schijnt niet bewezen te 
zijn, althans te oordeelen naar de muzikale werken die in ons 
land werden uitgegeven. In het Noorden daarentegen kan men 
wijzen op de proeven van Ban en van Huygens. Vooral de 
laatstgenoemde volgde in zijn Pathodia sacra et profana occu- 
pati, een werk dat geestelijke en wereldlijke alleenzangen met 
luitbegeleiding bevat *, het nieuwe stelsel. Terwijl de geeste¬ 
lijke zangen bij Huygens op Latijnschen tekst, eene navolging 
der Psalmen, berusten, zijn er van de wereldlijke, negentien 
in getal, twaalf op Italiaanschen en de overige zeven op Fran- 
schen tekst gecomponeerd. Ziedaar een stellig bewijs van Ita¬ 
liaanschen en Franschen invloed op de Nederlandsche muziek 
en letterkunde in de xvn e eeuw. Immers, in 16d0 meende zelfs 
Yondel nog te moeten verklaren, dat het geene schande was in 
cc Nederduitsch » de « moederlycke taie te zingen 1 2 * 4 ». 
Dat nog andere Italiaansche zangen in de Zuidelijke pro- 
1 W.-J.-A. Jonckbloet et J.-P.-N. Land, Musique et musiciens au 
xvii* siècle. Correspondance et œuvres de Constantin Huygens ; Leyde. 
1882. Uitg. van de Maatsch. ter bevordering voor Noord.-Nederl. mzgesch. 
2 Aenleidinge terNederl. dichterkunste, in Yan Lennep’s Vondel, VI, D., 
bl. 44, aangeh. door D r W.-J.-A. Jonckbloet, Gesch. derNederl. Letterk., 
4 e druk (uitg. C. Honigh), Groningen, 1889, III, 11. 
