( 288 ) 
tieren » K De mélodie is van de xvi e eeuw, vermits zij reeds 
ten jare 1588 in Engeland bekend was 1 2 3 . 
De tafel van de « Stemmen ofte voysen » die het boek van 
Yalerius voorafgaan, doet duidelijk zien — indien dit bewijs 
nog noodig is — dat tijdens de xvn e eeuw, de eenstemmige 
muziek, d. i., de mélodie, zoowel in de Noordelijke als in de 
Zuidelijke provinciën — want een aantal van de door Yalerius 
aangeduide melodieën waren ook in het Zuiden bekend — 
veelal van vreemden oorsprong was. In die tafel worden, o. a., 
vermeld « 7 Almanden » 3, 4 Baletten (waaronder 3, volgens 
Valerius zelf, van Franschen oorsprong), « 8 Fransche couran- 
ten », « 7 Engelsche » en « 5 Italiaensche stemmen ». Slechts 
14 nummers vertegenwoordigen voor hem de « Nederlandsche 
stemmen ». 
Sedert is het evenwel gebleken dat verschillende van deze 
laatste, om slechts het « Wilhelmus » en de mélodie « Winde- 
ken daar het bosch van drilt » te noemen, insgelijks van 
Franschen oorsprong zijn. 
V. — Beiaardliederen. 
De beiaardboeken, voor zoover die tôt ons zijn gekomen, 
kunnenvoor de geschiedenis der muziek met voordeel geraad- 
pleegd worden. 
De Nederlanden en de steden van het Noorden van Frankrijk 
bezaten vroeger een groot getal beiaarden. Men heeftons land 
1 De Schadt-kiste der philosophen, Mechelen, 1621, bl. 297. — De 
mélodie bij Stalpert, Extract . Cathol. , 1631, bl. 182. Zie mede D r J.-P.-N. 
Land, Laitb. van Thysins, n r 334. 
2 Chappell, t. a. p., bl. I, 241, die dan ook veronderstelt, dat de 
mélodie van Engelschen oorsprong is. 
3 Oorspronkelijk eenDuitsche dans,die na de tweede helft der xvi e eeuw 
(« seit dem letzten Drittel des 16. Jahrh. ») eene Fransche benaming kreeg. 
Bôhme, Gesch. des Tanzes, I, 122; verschillende der bij Valerius aange- 
geven « Almanden » zijn dan ook van Fransche afkomst. 
