LIBER. I II I. 
prius inquxllioncm difceptationemque vocandum elfet, an refpi 
rcnt in aqua pifces omnes necne:quod etfi iam olim a veteribu: 
multis vt Democrito,Diogene, Anaxagora,Arillotefe, Plinio tratta- 
tum fit, tamen quia & varia: funt ea de re fentendx,& Arillotelcs ve¬ 
tuliorum lentendam reprehendit & exagitat/idque immerito vt ege 
quidemfentio,videoroperxprccium fadurus,omnem quxlHonem 
paulo fufius & dilucidius explicare. Ac primum quid refpiratio, & 
quis eius vfus necelfitafve fit in animantibus dicemus,ex Hippocratis 
Galeni,& aliorum veterum lententia. Deinde Arillotelis de eadem 
refpiratione fententiam adiungemus, qua penitus perfpe&a, ratio¬ 
nes quibus contra veteres contendit,pifces in aqua non refpirare,nos 
conuellemus & funditus eucrtemus,ex quibus facilius,& certius quod 
poftremumeft confirmabimus,pifces omnes nimirum in aqua reue- 
rarelpirare & aerem trahere. Refpiratio efl aeris circunfufi frigidi 
attradlio, calidi vero cxpulfio. Dux lunt igitur eius partes dWw» 
kwro^ 3 idell,infpiratio&- expirado: fit vtraque per pulmones, per 
branchias,per totius corporis exiguos, 3c fenfum fugientes meatus. 
Non folum vero terrenas animantes,fed 5c pilees omnes pulmo¬ 
nibus prxditos relpirare inter omnes conflat, Sc per omnes totius 
coipoiis exiguos meatus, inlpirationem & expirationem fieri pro¬ 
batum Ixpiusell a Galeno ex Hippocrate, qui docuit totum corpus 
nollrum avy.7n&v effc avftw, id ell, conlpirabile&confluxile.nec- 
non tlmnHv >@j fxrawv, id ell, inlpirabile & expirabile. Ea refpira¬ 
tio' ell animalium exanguium, quam Ariftoteles in libello de re- 
Ipiratione attigilfe, non tamen penitus intellexilfe videtur. Quo¬ 
niam animantium, inquit, alia: aquatiles funt, alia: terrenae, iis qua: 
admodum parux funt & exangues, refrigeratio ex circumfufb aere 
vel aqua fatis eas ab interitu vendicare potell: exiguo enim calore 
prxditx , exiguo egent prxfidio: quam fententiam alio loco eiuf- 
dem libelli repetit. Hxcrelpirationis fpecies dicitur Jlwurava», id'cft, 
tranfpiratio, qux ell aeris per totum corpus introitus & exitus. Su- 
perefl ea qux per branchias fit, qux nunc in dubium reuocatur. Sed 
de hac poltea, prius fcilicet declarato refpiradonis vfu,dequo va¬ 
rix veterum fententix extiterunt. Refpirationem Afclepiades ad 
animxgenerationem conferre cenfuit,Praxagoras, non ad genera¬ 
tionem animae, fed ab robur, Philillion & Diocles ad caloris innati 
refrigerationem, Hippocrates ad fpirituum nutritionem &: refrige¬ 
rationem , qux lententia cum multis veterum verbis tantum diTflcn- 
tiie videtur. Cum enim dicit Hippocrates fpirituum nutritionem, 
idem fentire videtur,cum iis qui ad animx generationem, vel robur> 
relpirationem datam elfe exillimarunt.Nam Hippocrati fanguis aut 
fpiritusell v 4^ ; vnde lib. vi.rw f-svityuSJv fcripfit 
I 
97 
