Ondertekening overdracht plantage "Washington " ^ 
Sti chting Nationole Paiken 
doet zeer vruchtbnar werk 
im 
Nu bestemming als 
natuurreservaat 
KRALENDUK - Een groot gezelschap vulde de werkkamer van de 
gezaghebber van het eilandgebied Bonaire voor de ondertekening 
van de overdracht van plantage •'Washington.” Om even over elf 
uur 8 s ochtends begroette de gezaghebber, de heer E. Morkos, aile 
aanwezigen, waaronder Z.E. minister van Financien F.J, Tromp, 
en de voorzitter van de Stichting Nationale Parken op de Nederland- 
se Antillen, de heer Mr. Dutry van Haeften. Op humoristische wijze 
herinnerde hij de aanwezigen er aan, dat dit nu al de tweede keer 
in twee weken is dat hij als gezaghebber Z.E. F.J. Tromp, mag 
ontvangen op zijn kantoor. Als de minister van Financien op Bo¬ 
naire komt, gaat het telkens om een belangrijke aangelegenheid. 
Het zou er bijna op gaan lijken, alsof Z.E. F.J. Tromp van woon- 
plaats zal gaan veranderen. 
Plantage verkocht 
voor f 241.000 
De gezaghebber zei in zijn rede 
dat de Stichting Nationale Parken 
vijfv jaar bestaat op de Nederlandse 
Antillen. ”Men vraagt zich wel 
eens af," zo vervolgde de heer 
Morkos, werpt zo’n Stichting 
nag?wel vruchten at?" Nu, hier 
zien wij de vruchten voor onze 
ogen, Bonaire heeft de primeur 
met zijn Natuurreservaat "Wa¬ 
shington". Een volgend project 
zullen de Slavenhutjes zijn. Ook 
de heer H.Sprock werd indefunc- 
tie van gevolmachtigde van het 
erfstuk van Boy Herrera harte- 
lijk welkom geheten. Tevens wa- 
ren aanwezig de echtgenote van 
wijlen Boy Herrera-Coffie, ver- 
der een zoon uit het eerste hu- 
welijk van wijlen Herrera en Al¬ 
fred van der Ree: de andere kin- 
deren van de heer Van der Ree 
konden niet aanwezig zijn. 
Als toeziend voogd over de nog 
minderjarige Julio Petrus Cof¬ 
fie, zoon van wijlen de heer 
Julio Cesar van der Ree, ver- 
scheen de heer Johannes Hum¬ 
berto Ellis voor de notaris; de 
heer Thomas Lindoro Hernandez 
die in tegenwoordigheid van de 
getuigen, de heren L.A. Abra¬ 
ham en W. Hendriksen, de acte 
voorlas. 
Voor he t bedrag van f 241.000 
zijnde f 100 per hectare, is het 
tot een koopovereenkomst geko- 
men, waarbij "De Nederlandse 
Antillen" als rechtspersoon op- 
trad. In zijn functie van minister 
van Financienvertegenwoordigde 
Zijne Excellentie Francisco Jo¬ 
se Tromp de rechtspersoon. De- 
ze rechtspersoon heeft de koop- 
som, die gesteld werd door de 
belanghebbende comparantenaan- 
vaard, en is daardoor eigenaar 
geworden van de plantage Wa¬ 
shington te Bonaire. De hele 
plantage is groot: 2.410 ha. 
VRUCHTGEBRUIK 
Hierva n wordt een gedeelte 
groot, 236 ha voor vruchtgebruik 
gegeven aan de nog minderja¬ 
rige Julio Petrus Coffie. 
De vruchtgebruiker zal de alge- 
hele bestemining van het in 
vruchtgebruik bezeten onroerend 
goed, niet mogen veranderen, e- 
venmin mogen er uitheemse plan- 
ten of dieren ingevoerd worden 
op de plantage, dit om het even- 
wicht in het natuurreservaat te 
waarborgen. Zeer interessant te 
vernemen was het feit dat er 
zich ruim 10.000 stuks kleinvee 
bevinden op de plantage "Wa¬ 
shington." 
Jaarlijks zal door de vruchtge¬ 
bruiker, in overleg met de ei¬ 
genaar, moeten worden vastge 
steld: het aantal stuks vee, dat 
in het komende jaar op het niet 
in vruchtgebruik bezeten gedeel¬ 
te van de plantage Washington 
mag worden geweid, of afge- 
voerd, dit teneinde het karakter, 
van het niet in vrucht-gebruik 
bezeten gedeelte, van de planta¬ 
ge, als Natuurreservaat niet in 
gevaar te brengen. 
Voorts -^rd bepaald, dat op het 
bij deze verkochte onroerend 
goed, nimmer mogen worden ge- 
bouwd: hotels, motels,bungalow- 
parken, danshuizen, logementen 
en dergelijke, of andere hande-, 
lingen mogen worden gepleegd, 
die het karakter van de plantage 
Washington, als natuurreservaat 
kunnen schaden. Het is de koper 
evenwel toegestaan, om eenvou- 
dige opstallen op te richten of 
te doen oprichten, zoals gele- 
genheden waar een vejfrissing 
of een eenvoudige maaltijd kan 
worden genuttigd. 
Zo ligt het ook in de bedoeling, 
het natuurreservaat toegankelijk 
te maken voor het publiek, voor- 
al ook voor het toenemende toe- 
risme, hetgeen vanzelfsprekend 
een grote attractie zal zijn. 
TOEGANKELIJK 
Zo zal PlayaF unchi toegankelijk 
gemaakt worden, voor zwerrymers 
en duikers. Maar niet mag wor¬ 
den vergeten dat dit natuurre¬ 
servaat een grote bescherming 
zal vormen voor de fauna en flo¬ 
ra, vooral voor de toch al niet 
zo talrij ke Bonair ia anse pape- 
gaai7 die de geel-vleugel -Ama- 
zone genoemd wordt. Uit latere 
gesprekken bleelc dat er - naar 
men aanneem t - nog maar onge 
veer_ 8_0 _paren van deze - alleen 
op Bonaire voorkomende pape- 
gaaisoort, aan te treffen zijn, 
Na 
dit mandaat aan notaris Joubert 
te kunnen aanbieden. Inderdaad, 
dit project is van grote sociale- 
economische waarde voor de Ne¬ 
derlandse Antillen en voor de 
wereldwijde Stichting "Nationale 
Parken." 
WAARDERING 
In het bijzonder sprak Zijne Ex¬ 
cellentie woorden van grote waar- 
dering uit aan het adres van de 
heer nr. Dutry van Haeften: want 
dank zij diens onverzettelijke 
doorzettingsvermogen is het toch 
maar zo ver gekomenj 
Na deze rede van Zijne Excel¬ 
lentie Tromp, nam de voorzitter 
van de Stichting het woord. 
Mr. Dutry van Haeften sprak o- 
ver het unieke van dit natuur¬ 
reservaat. 
Uniek in het totstandkomen van 
de overdracht, uniek in zijn soort 
uniek voor Rnnaire, uniek voor 
de hele Nederlandse Antillen. 
De heer Van Haeften zei; "u 
dient goed te begrijpen dat hier- 
door Bonaire in het schijnwer- 
perslicht is komen te staan. 
Inderdaad, wereldwijde organi- 
satie van Nationale Parken zal 
nu Bonaire op haar programma 
voor natuurwetenschappelijk on- 
derzoek gaan schrijven." En dan 
ook nog uniek vanwege de snel- 
heid, waarmee alles tot stand 
gekomen is. Vorig jaar zaten 
we nog met Zijne Excellentie 
J.A. Bikker te praten, en we 
hadden niet eens papieren in 
handen om de gesprekken gron- 
dig mee te kunnen staven en nu 
mogen wij het beheer van deze 
prachtige plantage al op ons ne- 
men." 
Mr. Dutry van Haeften wendde 
zich tijdens zijn toespraak tot 
het verlezen van de acte 
werd deze door de comparanten 
ondertekend. 
Hierna nam Zijne Excellentie F.J 
Tromp het woord. Hij sloot aan 
op de woorden van de heer Mor¬ 
kos, en zei "Ik ben nu in twee we¬ 
ken vaker op Bonaire geweestdan 
in een vroegere periode in tien 
jaar. Men fluistert zelfs, dat ik 
van woonplaats zou gaan verande¬ 
ren, maar dit is toch niet het ge- 
val. Kwam ik twee weken geleden 
hier voor het ondertekenen van 
een economisch project, om dat 
levensvatbaarheid te verschaffen, 
zo ben ik hier nu om een sociaai 
project het levenslicht te laten 
doen zien. Dit project heeft gro¬ 
te waarde voor Bonaire. Het is 
het eerste project als een Natio- 
naal Park, een s natuurreservaat. 
Elders op de Nederlandse Antil¬ 
len is de natuur reeds door de 
toenemende industrie aangetast, 
op Bonaire gelukkignogniet. Hier 
is er een sfeer van rust. Het 
lijkt net, alsof men op Bonaire, 
aangekomen, een harnas van be' 
slommeringen uit doet. Ikbenblij 
de pers en zei: JMijne Heren van 
de pers, eigenlijk is alles ook aan 
u te danken, dank zij uw artikel 
over het belang van het natuur¬ 
reservaat." Dit artikel is inder- 
tijd geschreven bij het verslag 
van het weergeven van memoi- 
res over het leven van wij¬ 
len de heer Julio Cesar van 
der Ree, die op 29 november 
1967 is overleden en begraven 
werd op zijn plantage Washing¬ 
ton. Dit artikel heeft dus onge- 
veer een jaar geleden in de 
Beurs- en Nieuwsberichten ge- 
staan. Mr. Dutry van Haeften 
zei: "Door uw publicatie is de 
grote steen aan het rollen ge- 
gaan, de a.andacht werd gericht 
op Washington." 
VERTROUWEN 
Tenslotte dankte hij de regering 
nog voor het grote vertrouwen, 
dat zij gesteld heeft in dit pro¬ 
ject, en de verantwoording, die 
zij op haar schouders genomen 
heeft. Hij dankte voor de grote 
gift, die aan zijn Stichting ge¬ 
geven werd uit handen van Zijne 
Excellentie, F.J. Tromp. 
Ook dankte hij de heren van het 
I Bestuurscollege van Bonaire en 
I in het bijzonder ook de heer L.D 
I Gerharts, lid van de natuurwe- 
Itenschappelijke studiegroep. 
IaIs familielid van de familie 
(Herrera heeft de heer L.D. Ger¬ 
harts altijd bijzonder veel be- 
langstelling getoond voor het in 
tact houden van de plantage. Hij 
heeft indertijd er voor gezorgd 
dat wijlen de heer Julio Cesar 
Herrera de plantage in handen 
kreeg. 
Dit project kongefinancierd wor¬ 
den dank zij het meerjarenplan. 
De Centrale Regering blijft 
eigenaar van de plantage, maar 
zij heeft het beheer overgedra- 
gen aan de Stichting Nationale 
Parken, waarvan o.a. de heer 
R.P. Saleh van Bonaire lid is. 
Later merkte de heer Van Haef¬ 
ten nog op: De Antillen zijn op tijd 
met de natuurreservaten terwijl 
de - zoals zij zeggen - vooruit- 
strevende westerse landen veel 
en veel te laat zijn. 
De volgende stappen zullen zijn, 
dat men eerst de plantage gaat 
afsluiten, om alles te kunnen re- 
gelen en opbouwen, daarna zalde 
plantage zo ver het natuurreser¬ 
vaat het toelaat, de poorten ope- 
nen voor het toerisme en de be- 
langdelling van de Bonairiaan 
zelf. 
I 
