( 40 ) 
p _ a — c waarin de mèse de roi van terts vervult, staat 
gedurig tegenover den modalen drieklank G — j — cl. Doch de 
als quint tôt den eersten dezer beide drieklanken behoorende c, 
die zich meermalen laat hooren, brengt ons tôt de grondnoot 
terug, en dit door middel van den reinen samenklank c — G, 
waarin de drieklank C — E-—G besloten ligt, vvaardoor de twee 
tegenovergestelde harmonieën worden vereenigd. 
Naar modem begrip, brengt de losse iastische vorm deze 
aceoorden mede i : 
De normale iastische vorm heeft gewoonlijk de uitgestrekt- 
heid van g — G, de losse vorm die van d — D; het kan 
echter gebeuren dat beide vormen slechts een deel hunner 
klankenreeks doorloopen en aldus dezelfde toontrappen betre- 
den. Men vergelijke bij voorbeeld de melodieën « Ick heb om 
vrouwen wille, » blz. 33 hierboven, en « Maria die zoude naer 
Bethlehem gaen, » blz. 38. In beide doorloopt de stem de 
sexte e — G, doch terwijl in de eerste de stem om de quinte d 
zweeft, draait zij in de tweede om de bovenquarte c. Daardoor 
wordt het verschil der twee vormen gekenmerkt, evenals de 
VII e kerktoon zich door zijn dominante d onderscheidt van 
den VIÏI en die c tôt dominante heeft. De twee hierna volgende 
melodieën bewegen zich in de toonreeks d — D. 
—tr*> 
-,--- 
. m 
rj m m 
r (V, 4 > m 
A 
w 
w 
9 
. 
J 
le 
had een al 
- der 
lit 
îf - ste Die 
1 Gevaert, t. a. p., blz. 46. 
