( 80 ) 
door de uitgave van J.-S. Bach’s Wohltemperiertes Klavier. 
Beide werken zagen het licht in 1722, een hoogst gedenk- 
waardig jaar voor de geschiedenis der muziek 1. 
Niettegenstaande dit vroegtijdig ineensmelten van den 
hypolydischen modus met de moderne toonladder, dragen 
nochtans onze oude Nederlandsche melodieën sporen van 
verwantschap met den ouden hypolydischen toonaard, wat 
het onderscheid tusschen den normalen en den lossen vorm 
aangaat. 
De met den normalen vorm (f e d c t| a G F) verwante melo¬ 
dieën beslaan voor een goed deel uit de klanken van den 
modalen drieklank F a c } die daarbij nog tôt aanvangs- en tôt 
rustnoot dienen. 
Enkele kerkelijke melodieën tôt dien vorm behoorende, 
en met betrekking tôt de stemuitgestrektheid ook onder 
onze oude liederen vertegenvvoordigd, gaan niet buiten de 
quart (c-F) (voorbeeld I); andermaal worden de overige toon- 
schreden (d e f) naar verkiezing gebruikt, en doorloopt de 
zangwijs de sexte d- F (voorbeeld II), de septime (een voorbeeld 
ontbreekt) of de octave {f- F) (voorbeelden III-IV) : 
rQ-m —i 
r i—h-în 
ri— 
-j. ^ 
- Æ « î éfb 
w |> . 
-rrrr Q i 
• W J J 
9 w 9 
1 ^ .9 
LW-ÜJ/-) 
L- 
a 9 
Nu hoort wat ic u schin-cke Met de - sen nieu-wen 
--1— 
*** = 
s 
H— 
s — 
# ^ s 
-H— 
1 
—wi 
vt) 9 9 9 9 
9 
9 
tijt, Van een soe scho-nen vin - cke Sij 
brengt ons groot io - lijt 2 . 
4 Gevaert, Histoire et théorie de la musique de l'antiquité, I, 267. 
2 Mélodie en tekst, Een devoot eh profitelyck boecxken, Antwerpen, 
1589, blz. 264. 
