(. 155 ) 
hierboven om hunnen dalenden gang vermeldden (blz.82, vlg.), 
bestaan er nog meer andere die, wat gang en vormen betreft, 
aan het beroemde koraal verwant zijn. 
E. Naumann t, die Bàumker’s zienswijze insgelijks bestrijdt, 
beweert onder andere, dat de driemaal herhaalde fin den aan- 
hef van het krachtige Hervormingslied (f ffc dfcdc) in nauw 
verband met den zin der eerste woorden van het lied gevoegd 
en gecomponeerd is; ja, dat Luther’s strijdzang zonder deze 
drie een zoo aangrijpenden indruk te wege brengende f ’s, 
ongewapend, zonder helm en harnas zou zijn geweest, en zeker 
niet, gelijk het het geval was, tôt « gute Wehr und Waffen » 
in den strijd met de vijanden van het Evangelie had kunnen 
dienen. 
Indien de kracht van Luther’s koraal inderdaad alleen in 
de bedoelde driedubbele lierhaling steekt, zou de volgende 
15 e -eeuwsche mélodie evenveel verdiensten bezitten : 
"0 L J 
I 
. 
x 
i 49 
J 1 1 
fm 
y Sr ÿ V 
L. - ^ 9 
cy frj 
cuer tout ad - mor - ty, enz. 
Evenzeer wordt die herhaling aangetroffen in een lied van 
Johann Walther (1495-1570), Luther’s vriend: 
1 Geillustreerde geschiedenis der muziek, bewerkt door J.-C. Boers, I 
(1886), blz. 434. 
2 G. Paris en A. Gevaert, Chansons du xve siècle, Paris, 1875, n r 14. 
