( 158 ) 
Amsterdam, z. j., een liederverzameling die onder andere 
liederen van Tonis Harmansz. van Warvershoef (1570-1615) 
bevat; in Coornhert’s Lied-boeck , Amsterdam, z. j. (1575); in 
Een Amslelredams amoreus lietboeck, 1584, dat voor een goed 
deel overging in het j\ieu Amstelredams liedboeck , 1591, enz. 
Vele van de liederen die men in de laatstgenoemde verzame- 
ling aantreft, werden vervaardigd door rederijkers. Terwijl 
sommige dezer stukken afkomstig zijn van de Amsterdamsche 
Kamer « de Egelantier, » ontstonden andere in Antwerpsche 
Kamers, zooals « de Olijftak, » « de Goudsbloemkens, » « de 
Violier » 1. Zeker zullen rederijkers als Marnix, Van Mander, 
Duym en Fruytiers, allen Zuid-Nederlanders door de onver- 
draagzaamheid en de jacht op de ketters uit het Zuiden naar 
het Noorden gedreven, in hun nieuw vaderland Vlaamsche 
melodieën hebben overgebracht en verspreid. De liederen van 
Karel van Mander (1548-1606), waarvan vele uit zijne jeugd 
dagteekenen, andere de jaartallen 1584, 1585, 1600 dragen en 
die later in een bundel, De gnlden harpe , Haerlem, 1627, ver- 
schenen, zullen ongetwijfeld hun aandeel tôt die verspreiding 
hebben bijgedragen. In de laatstgenoemde verzameling tref- 
fen wij insgelijks zangwijzen uit de Souterliedekens aan 2. 
Andere door Van Mander aangehaalde liederen, zooals « Op 
Sinte Maertens avont, » wellicht het lied dat in Vlaanderen 
nog heden is bekend 3, « Och lighdy hier en slaept, » waarvan 
de tekst te vinden is in het Antwerpsch liederboek, blz. 198 « Van 
den verloren zone, » een lied waarvan wij verschillende teksten 
bezitten, « Ick stondt op hooghe berghen, » dat reeds in de 
xv e eeuw tôt wijsaanduiding dient; een ander lied « O Vlaen- 
derlandt, edel landouwe fier, » enz., kunnen zeer goed door 
1 D r Kalff, Geschiedenis der Nederlandsche letterkunde in de xvi* eeuw, 
II (1889), blz. 150. 
2 Souterliedekens, Ps. 7, 11, 59, 73. — Van Mander, De gulden harpe, 
blz. 176, 157, 182, 122, enz. 
3 De gulden harpe, blz. 93 ; vgl. Lootens et Feys, Chants populaires 
flamands, blz. 228. 
