A 
( 159 ) 
den schilder-rederijker die in 1583 de wijk naar Haarlem nam, 
in het Noorden zijn overgebracht 1. 
Een tiental Fransche zangwijzen die men in de Souterlie - 
dekens aantreft, zijn overgenomen uit meerstemmige Fransche 
liederboeken, onder andere uit een verzameiing in de jaren 
1529-1531 te Parijs gedrukt^. Wat modus en melodische wen- 
dingen betreft, sluiten deze zangwijzen zich bij de overige melo 
dieën der Souterliedekens aan. Deze laatsle waren insgelijks 
aan de zangstem van meerstemmige bewerkingen ontleend. 
Uit hetgeen voorafgaat leert men, dat voor de studie der 
Nederlandscbe zangwijzen reeds onmiddellijk na het eerste 
vierendeel der xvi e eeuw moet rekening worden gehouden met 
het Fransche lied. Overigens had de invloed der Fransche 
taal die in vroegere eeuwen aan het Hof der Graven van Vlaan- 
deren en van Brabant bioeide, zich met den aanvang der 
xvi e eeuw reeds sterk te Brussel doen gevoelen en vooral aan 
het Hof der Regentes Margareta van Oostenrijk (1480-1530). 
Deze prinses had hare kinderjaren in Frankrijk doorgebracht, 
en onze taal was haar volkomen vreemd. De meerstemmige 
liederboeken die haar eens toebehoorden, en die thans op de 
Koninklijke bibliotheek te Brussel berusten, bevatten een hon- 
derdtal meerstemmige liederen, waaronder een veertienlal met 
Latijnschen en slechts éen, « Myn herteken », met Nederland- 
schen tekst 3. 
In het jaar 1543 werd te Àntwerpen het eerste meerstemmig 
Fransche liederboek gedrukt 4, dat weldra van talrijke andere 
in dezelfde stad en te Leuven verschenen Fransche verza- 
1 Zie voor de verder aangehaalde stemmen : De gulden harpe, blz. 104, 
138, 192, 217. 
2 In partituur herdrukt door Fr. Gommer, Collectio operum musicorum 
Batavorum, t. XII. Vgl. Souterliedekens, Ps. 72, 103, 113, 117, 128, en 
Commer. t. a. p., blz. 16, 15, 13, 77, 12. 
5 Zie F. van Duyse, Het eenstemmig... lied, blz. 145, 235 en denzelfde, 
Bidl. de U Acad. roy. de Belgique, 3 e sér.. t. XXIX,m° 4, blz. 576 vlg. 
4 Alph. Goovaerts, Histoire et bibliographie de la typographie musicale 
dans les Pays-Bas, blz. 186. 
