( 162 ) 
treft men in deze liederen zachter klinkende cadensen aan, 
waarvan de moderne richting niet te loochenen valt * : 
Hadden de accidentalen — de JÇ, in aeolischen modus, bij 
gebrek aan verhoogingsteeken, door transpositie tôt gevvor- 
den ; de tj in hypolydischen modus door j? vervangen — vroe- 
ger ten doel den tritonus te weren, thans achtte men het 
gebruik van dienzelfden tritonus het gesehikte middel om tôt 
eene bevredigende slotcadens te geraken. 
Ook in het eenstemmig Nederlandsche lied laat zich in onze 
vroegste oorkonden de vereenzelviging van den hypolydischen 
en den iastischen modus ontvvaren. Een der door ons vroeger 
aangehaalde 15 e -eeuwsche handschriften 2 bevat onder andere 
een variante van de iastische mélodie « Het is een dach van 
vrolicheit, » variante die door verandering van /‘in fis tôt den 
modernen durtoonaard is overgeloopen, wat nog steeds bij 
gebrek aan het verhoogingsteeken en door transpositie wordt 
uitgedrukt : 
Aanvang 
t 
- ~7^~— 
1 
1 
V 
u 
TV 
. J r 
w w & 
> 
V 
y & 9 
9 
é 
0 
g 
L J? 
—9 
Di - es est lae - ti - ti - ae In or - tu rc - 
___1/_1 
Æ\ im -S 
1 
ÜU 
.. i 
«y & 
ga - li, enz. 
1 Gevaert, Bulletin de la Société des compositeurs de musique, Paris, 
1868, bJz. 119, vlg. De voorbeelden zijn door Gevaert ontleend aan 
de Coussemaker's wcrk, L'art harmonique aux xn* et xm* siècles, Paris, 
1865. 
2 Zie blz. 46 hierboven. 
