( 166 ) 
Fransche 12 e en 13 6 -eeuwsche liederen, behield de laatstge- 
noemde toonaard de diatonische slotcadens i : 
Tijdens de xv e eeuw echter nemen de meerstemmige tôt 
den aeolischen modus behoorende composition insgelijks den 
leidtoon in de slotcadensen aan : In het omtrent 1452 door 
Conrad Paumann bewerkte orgelboek leest men onder 
andere : 
Van dit oogenblik af in zijn steun geknakt, wordt het oude 
tonenstelsel van diatonisch chromatisch. Er moest echter nog 
vrij wat tijd verloopen alvorens het nieuwe stelsel op de 
eenstemmige muziek algemeen zou worden toegepast. Wij 
zullen zien dat, nog heden, bij het aanbreken der xx e eeuw, 
in ons land, de oude aeolische modus nog niet geheel en al is 
uitgedoofd. 
Eerst met de xvn e eeuw vinden wij gedrukte bewijzen van 
den leidtoon in den eenstemmigen zang. 
1 de Coussemaker, t. a. p., n rs 4, 5,10, 21, 33, 46, 51 aangehaald door 
Gevaert, t. a. p., blz. 125. 
2 Uitgegeven in Jcihrbücher fur musikalische Wissenschaft, van Chry- 
sander (I, 1867), blz. 177, vlg. ; insgelijks aangehaald door Gevaert, 
t. a. p. 
