( 190 ) 
Starter, in zijn Friesche lust-hof, 1621, haalt een zestal Ita- 
liaansche « stemmen » aan; Bredero, in zijn Groot liecl-boeck 
(1622), geeft er een tiental op. Hooft, die zich omstreeks 1600 in 
Ital ië bevond, was de eerste groote dichter die Italiaansche 
« wijzen » in gebruikt bracht, en die onder andere voor het 
lied « Kraft met smeekende geluyen » Caccini’s fraaie mélodie 
« Amarilli, mia bella » aanwendde. 
Voor zijne liederen neemt Vondel meestal zijn toevlucht 
tôt Fransche zangwijzen van dien tijd, en deze werden ook 
gewoonlijk gebruikt door Starter, Bredero en Hooft. 
Cats, de populaire dichter bij uitnemendheid, haalt een 
enkele maal voor het fraaie lied « Tortelduyfje mijn beminde, » 
een Italiaansche zangwijs, Caccini’s voornoemde mélodie aan. 
Buiten deze stemopgave zijn de wijzen van een dertigtal 
door Cats gedichte liederen uitsluitend aan de Franschen ont- 
leend. Starter, die waarschijnlijk van Engelsche afkomst was, 
bracht het zijne bij om, met de reeds genoemde Engelsche 
rondreizende tooneelspelers, de Engelsche melodieën te doen 
kennen. 
Duitsche zangwijzen doen zich slechts enkele malen voor, 
zooals in Starter’s liedboek : « O myn engeleyn, ô myn teubo- 
leyn, enz., i » of in Camphuysen’s Stichtelyke rymen, Amster¬ 
dam, 1624 2 : « Mein hert is betrubt bisz in dem thodt, » en 
dan nog beschouwt D r Land 3 de door Starter aangegeven 
zangwijs als van Engelsche afkomst. Na den aanvang der 
xvi e eeuw, is de vroegere liederverwantschap tusschen Duit- 
sc.hers en Nederlanders afgebroken. 
Wie zich een denkbeeid wil vormen van het muzikaal 
éclectisme dat in die dagen het beschaafde en geleerde Noor- 
den beheerschte, sla D r Land’s keurige uitgave open. Op 
154 daarin voorkomende zangwijzen door den geleerden uit- 
gever in Nederlandsche, Engelsche, Fransche en Italiaansche 
1 Blz. 123 
2 Blz. 28. 
3 Het luitboek van Thysius, n 1 ' 77. 
