( 199 ) 
Voor een dergelijke verwarring bleef de groote Duitsche 
liederdichter, Hoffmann von Fallersleben, echter vrij. In 1833 
verscheen onder den titel Hollànclische Volkslieder , de eerste 
door Hoffmann uilgegeven Nederlandsche verzameling van 
geestelijke en wereldlijke liederen. De bundel sluit met een 
viertal melodieën naar de Souterliedehens in moderne notatie 
gebracht. Doch in deze proef tôt herstelling onzer oude zang- 
wijzen, was J.-Fr. Willems, de vader der Vlaamsche bewe- 
ging, Hoffmann voorgegaan. In zijne van 1827 tôt 1830 te 
Antwerpen verschenen Mengelingen van vaderlandschen inhoud, 
vestigde Willems de aandacht van letterkundigen en musici, op 
een drietal door hem in moderne notatie gebrachte melodieën 
ontleend aan het groot 14 e -eeuwscbe Van Hultemsch hand- 
schrift t. Toen deze liederen door hem in het licbt werden 
gegeven, was Willems van meening dat ons, buiten het « Wil- 
helmus » en nog een paar liedjes, zooals « Ik zag Caecilia 
komen » en « Naer Oostland zullen wy ryden, » geen andere 
volkszangen waren overgebleven, een zienswijze die hij later 
zelf logenstrafte. In ’s mans Oude Vlûemsche liederen , in 1848 
te Gent verschenen, vindt men een groot getal oude liederen 
met de daartoe behoorende muziek. De meeste zijn aan vroeger 
gedrukte verzamelingen ontleend; enkele, waarvan Willems 
de melodieën naar zijn best vermogen noteerde, zijn van het 
volk afgeluisterd. 
In 1856 liet de Coussemaker, insgelijks te Gent, zijne Chants 
populaires des Flamands de France verschijnen. De uitgever 
die weinig met onze taal bekend was, en ook geen juist begrip 
van overeenkomst tusschen de metriek der taal en de muziek 
bezat, in zooverre dat de door hem genoteerde melodieën 
soms geheel verkeerd geschreven zijn, was niettemin een uit- 
stekend musicus. Zijn werk is dan ook van blijvende waarde 
en is voor ons van zeer groot belang. Het leert ons veel melo¬ 
dieën kennen, zooals die omstreeks het midden der xix e eeuw 
in Fransch-Vlaanderen werkelijk werden gezongen. Valt de 
muzikale rhythmus hier niet altijd met de taalmetriek te zamen, 
1 Thans ter Koninklijke Brusselsche bibliotheek berustend. 
mjz 
