( 201 ) 
noemde bundels aile door Vlamingen verzameld, aan een 
Nederlander, aan D r G. Kalff, komt de eer toe het eerst de 
teksten, door den druk of door de overlevering bewaard, met 
elkaar te hebben vergeleken, die te hebben saamgevat en toe- 
gelicht, en aldus, in zijn Lied in de middeleeuwen t, aan onze 
oude liederpoëzie een duurzaam gedenkteeken te hebben opge- 
richt. Ook den musicus komt dit uitstekend werk, bij een 
onderzoek naar den tijd waarop sommige melodieën kunnen 
ontstaan zijn, menigmaal te stade. 
De melodieën uit den volksmond opgevangen kunnen uit 
een verschillend oogpunt beschouwd worden, naarmate zij 
in verband staan met den Kerkzang of met den modernen 
toonaard. 
a) De zangwijzen tôt den Kerkzang bchoorende of van dezen 
afstammende, zijn niet zeer talrijk, wanneer men die melo¬ 
dieën uitsluit welke eigenlijk deel uitmaken van den kerkzang, 
als daar zijn de melodieën van vertalingen of navolgingen van 
kerkhymnen, zooals « Ave maris Stella, » — « Kyrie, magne 
Deus, » — a Te lucis ante terminum 2 , » « Conditor aime 
siderum, » — « Jesu, Salvator seculi, » — « Christe qui lux 3 « 
en een zeker getal andere van later tijd 4, dan toch een sprekend 
bewijs van den rechtstreekschen invloed der Kerkelijke melo¬ 
dieën op den volkszang. Hoe algemeen de zangwijze « Condi¬ 
tor )> in gebruik was, hoe zeer deze op Nederlandsche liederen, 
en daaronder van de meest populaire, werd toegepast, hebben 
wij reeds vroeger aangetoond. Ook in de verzameling van de 
Coussemaker wordt zij aangetroffen 3. Het kan dus geen ver- 
wondering baren, dat kerkelijke melodieën voor wereldlijke 
1 Leiden, 1884. 
2 Baumker, t. a. p., blz. 305, 320, 187. 
3 Op het einde der Souterliedekens, Antwerpen, 1540. 
4 Zie Het prieel, Brugghe, 1609; — Theodotus, Kerk- en Geest. lof 
sanghen, ’s Hertogenbosch, 1621, l en druk. 
5 Zie de hierna aangehaalde melodieën, ook te vinden bij de Cousse¬ 
maker, blz. 139, 312, 339, 356, 404. 
