( 246 ) 
Deze melodieën moeten beschouwd worden als tôt de vrije 
compositie te behooren, die zich hier lucht gaf. Evenals in 
vroegere eeuwen ontstonden, naast melodieën aan kerkelijke 
thema’s ontleend, andere, die geboren werden uit den vrijen, 
onafhankelijken geest van den componist. 
Indien wij thans een vluchtigen blik werpen op den afge- 
legden weg, stellen wij vast, dat het Nederlandsche lied van de 
vroegste tijden af voor een goed deel op kerkelijke thema’s 
berustte, thema’s die de Kerk op hare beurt voor een groot 
deel uit de Oudheid had overgenomen. Voor een ander deel 
ging het Nederlandsche lied van de vrije compositie uit, maar 
nog altijd bleef het met betrekking tôt den toonaard, door de 
oude modi met den kerkzang en daardoor met de melodieën 
der Oudheid verbonden. De vrije compositie werd vooral 
begunstigd door de Italiaansche muzikale renaissance, die in 
den aanvang der xvn e eeuw afbrak met de op het oude nomos 
steunende compositie. 
Met de xvn e eeuw oefende de nieuwe kunst ook haren 
invloed op het Nederlandsche lied uit, in zooverre dat een 
aantal Italiaansche melodieën door onze beste dichters als 
wijzen voor hunne liederen werden gebruikt. Grooter was 
echter het getal der Fransche zangwijzen die gedurende de 
xvii e en xvm e eeuw onze provinciën "binnendrongen en volks- 
geliefd werden. 
De verzamelingen van Willems en de Coussemaker getuigen 
van dien vreemden invloed. De mélodie : « Ik drink den nieu- 
wen most 1 » stamt af van een danslied « La Royale 2 ; » de 
zangwijze van het kerstlied « Drie koningen groot van macht, » 
welke nog voor weinige jaren zoowel in Oost- en West- als in 
Fransch-Vlaanderen bekend was, is ontleend aan een « air du 
* Willems, blz. 244; — de Coussemaker, blz. 358. 
2 Zie Fl. van Duyse, Het eenstemmig îied..., blz. 322. 
