— 4 
Tekst, blz. 44) visschen Madoereezen tot bij Ban dj er m asi n, 
Makassar, Soembawa en Flor es; waarschijnlijk zijn dit 
echter alleen tripang- en paarlvisschers en worden daarbij grootere 
vrachtprauwen gebruikt. 
Iets anders is het, dat soms ook kleine visschers vaar tui gen al 
visschende langs de kust van Java afzakken, de vangst telkens 
van de hand doende op de plaatsen, waar ze langs komen. Zoo 
komen djoekoengs van Djoeana en lis-alis-prauwen van 
Bangkalan in den oostmoesson tot Batavia, om later met den 
westenwind weer terug te keeren. Evenzoo visschen prauwen van 
T j a r i n g i n (aan de westkust van Banta m) wel langs de kusten 
der Tampon gsche Distrikten en visschers van Sapoedi 
langs den J a v a-wal. 
Het aantal der eetbare vischsoorten, die langs de kusten van 
Java en M ad o era gevangen worden, is buitengewoon groot. 
Terwijl de meeste vischtuigen erop berekend zijn om visschen van 
verschillende soorten te vangen, zijn er toch ook verscheidene, 
die meer speciaal voor één vischsoort worden vervaardigd en het 
zijn gewoonlijk deze visschen, die de grootste economische beteekenis 
hebben. Als de belangrijkste soorten kunnen genoemd worden de 
teri, de tembang , de lajang , de beide kèmboeng- soorten, de kakap en 
de bandeng. Deze laatste wordt zelden in zee gevangen, doch des te 
meer in zeevischvijvers ( tanibak Jav., cmpang Mal.) gekweekt, die 
zich langs een zeer groot gedeelte van de kust van M ad o era 
en de noordkust van Java uitstrekken 1 ). De vangst der ban - 
deug- larven, die in de vijvers worden uitgezet en het best onder 
den Madoereeschen naam nèner bekend zijn, is een bedrijf op 
zichzelf (zie beneden). 
Zooals reeds boven is opgemerkt, worden behalve visch ook veel 
garnalen, krabben en schelpdieren buitgemaakt. Onder de eerste is 
het voornamelijk de kleine, voor de bekende „trasTbenoodigdercé^z, 
wier vangst, met speciale nauwmazige netten, vele visschers bezig 
houdt. Twee soorten van krabben, de radjoengan en de këpiting, 
worden eveneens in groote hoeveelheden gevangen. Minder 
1) Zie hierover vooral: Van Spall (Tijdschr. voor Nijverheid en Landb. in 
Ned.-Indië, 18G4) en De Jaager en van Lawick van Pabst, verder ook het 
Rapport der Welvaart-Commissie en het Jaarboek van het Depart. van Landbouw 
1907, blz. 56. 
