PROEVE OMTRENT SCHAQUW-CULTUUR 
MET 
DELI-TABAK OP SUMATRA’S OOSTKUST, 
DOOR 
Dr. F. W. T. HUNGER. 
MOTTO: Talrijke factoren beheerschen 
alzoo de quaestie der beschaduwing en men 
moet ze gezamenlijk overwegen en in on¬ 
derling verband beschouwen, wil men met 
recht een oordeel uitspreken. 
(VAN GoRKUM: De O.-I. cultures, 1884, 
Dl. /, pag. 309). 
I. 
Inleiding. 
Het principe van beschaduwing bij tropische cultures is, wat het 
vraagstuk zelf betreft, geen nieuwigheid, alleen is het dit wel 
ten aanzien van de tabaks-cultuur. 
Zoowel in onze Oost- als in de West-Inclische koloniën vindt 
de koffie- en cacao- cultuur veelal met beschaduwing plaats, hoe¬ 
wel omtrent de vraag of dit nuttig of noodig is, de gevoelens 
nog zeer uiteen loopen. 
Van Gorkum schrijft dan ook: »In een strijd als deze komt 
»elke partij met hare sprekende voorbeelden voor den dag. Deze 
»heeft een onbeschaduwd plantsoen aan te wijzen dat onweder- 
»sprekelijke getuigenis aflegt voor de heilzame werking van het 
»volle zonlicht; gene is teleurgesteld onder schijnbaar gelijke 
»omstandigheden en haalt daarentegen hoog op van de uitnemende 
»uitkomsten van zijn belommerde boomen” (1. c. pag. 308). 
Meded. D. v. h. III. 
z 
